De viool is doorgaans een toonbeeld van puurheid en elegantie. Maar met de juiste motivatie kun je de snaren ook laten schreeuwen en tieren. Dat doet violiste en componiste Galya Bisengalieva op ‘Polygon’, naar aanleiding waarvan Ruben van Dijk in het vorige nummer een artikel schreef.
Daarin vertelde Bisengalieva, geboren in Kazakhstan, over de wandaden die haar vaderland zijn aangedaan ten tijde van de Sovjet-Unie -de ecologische ramp veroorzaakt door een desastreus landbouwbeleid, waardoor het land verdorde en het Aralmeer ineenschrompelde tot een verzilte plas; en de kernproeven die de overheid (veilig in Moskou) in het oosten van het land uitvoerde. In veertig jaar werden naar schatting anderhalf miljoen mensen aan straling blootgesteld. Ze vormt een tegenwicht voor de Brit Peter Cusack. Op ‘Aral Sea Stories’ verzamelde hij opnamen die hij ter plekke gemaakt had. De muziek op ‘Polygon’, de naam die de Sovjets gaven aan de plek waar ze de kernproeven uitvoerden, is schril en woedend, barst uit haar voegen van emoties die Bisengalieva door het lijf razen. De viool snerpt en krast, overdondert, trekt diepduistere rookgordijnen. Zelfs als de razernij in het afsluitende ‘Degelen’ enigszins tot bedaren gekomen is, klinkt de muziek somber en duister, doorschoten met felle flitsen, die pijn doen aan de geest.
‘Polygon’ is een onheilspellende aanklacht tegen een overheid die het niet zo nauw neemt met de levens en het geluk van zijn eigen inwoners. Een mentaliteit die niet voorbehouden was aan de Sovjets, en die met de teloorgang van het systeem niet verdwenen is. Mooi, maar in een verontrustende toonzetting.
