Ze noemde het zelf haar ‘meest persoonlijke’ bijdrage aan het Holland Festival. Daar valt weinig tegen in te brengen. Zoals het album ‘Where to From’, waarop het concert van ‘associate artist’ Hildur Guðnadóttir in het Amsterdamse Muziekgebouw gebaseerd is, ook de meest delicate muziek bevat die ze in lange tijd op de plaat heeft gezet. Zeker vergeleken met de degelijke maar ook wat robuuste versies van haar filmcomposities die het IJslands Symfonischorkest eerder tijdens het festival in het Concertgebouw liet horen en de wat kunstmatig tot op zichzelf staande muziek bewerkte fragmenten uit de score voor ‘Chernobyl’, afgelopen zaterdag in de gashouder op het Westergasfabriekterrein.
‘Where to From’ – de plaat – telt negen stukken voor strijkers en stemmen. Samen iets meer dan een half uurtje muziek waarin veel ruimte is gereserveerd voor stiltemomenten. Alsof Guðnadóttir haar luisteraars de gelegenheid wil geven om iedere gespeelde noot te laten bezinken en zo nodig te herkauwen.
Aan de live-uitvoering van het album zijn wat extra stukken toegevoegd zonder de sfeer van het geheel geweld aan te doen. Het is aardedonker in de zaal als het zevenkoppige ensemble de plaatsen op het podium inneemt en begint de spelen. Maar wie speelt er? Het is niet te zien. Eén muzikant, of de hele groep unisono?
Pas als het licht van een scherpe spot langzaam uitwaaiert over het ook nog eens in rook gehulde podium, worden langzaam maar zeker de bewegende armen van de strijkers zichtbaar. Drie celli, een viola da gamba en een altviool. Op dat moment splitsen de verschillende gestreken partijen zich tot een harmonisch geheel. En wie dicht genoeg bij het podium zit, ziet ook de monden van de sopranen Peyee Chen en Nina Guo bewegen en stijgen hun stemmen uit het geluidsspectrum op.
De muziek is live net zo delicaat als op het album, maar organischer, bij een perfecte geluidsbalans. En net als op het album zingen de sopranen a capella en tweestemmig ‘I Hold Close’, wat in het muziekgebouw adembenemend klinkt.
De stukken van ‘Where to From’ ontstonden afgelopen jaren vanuit losse schetsen en ideeën die Guðnadóttir neuriënd met haar smartphone opnam in de periode sinds 2015 waarin ze vooral werkte aan de scores voor film en televisie die haar een wereldster zouden maken – ‘Chernobyl’, ‘Joker’, ‘Tár’, enzovoort. Schetsen die ze begon uit te werken nadat ze besloten had om weer eens een album met geheel op zichzelf staande muziek te gaan maken.
Het resultaat is een serie tot in de details uitgewerkte en gearrangeerde composities, zonder ruimte voor improvisatie. Muziek die wat doet denken aan haar werk uit het eerste decennium van deze eeuw, maar die ook vereist om exact zo gespeeld te worden als het in de partituur genoteerd staat. Dat kon de groep muzikanten waarmee ze het album opnam en dat kan ook het ensemble waarmee ze nu in Amsterdam is en waarin alleen viola da gamba-speler Liam Byrne en cellist Clare O’Connell overlappen. Guðnadóttir zelf speelt cello, pakt regelmatig de leidende partijen of haalt haar strijkstok even van de snaren als ze zingt. En ook dat laatste doet ze loepzuiver en overtuigend.
Net als afgelopen zaterdag in de gashouder is ook nu het lichtontwerp van Theresa Baumgarten. Maar ditmaal is het effect geraffineerder. Met de combinatie van rook en licht slaagt zij er in om de suggestie van wolkendekken en waterspiegels in de zaal te realiseren en de musici op het podium het ene moment totaal aan het zicht te onttrekken en het volgende moment weer helder in beeld te brengen. Voor een enkeling wat veel van het goede, maar de muziek is in alle schijnbaar fragiele eenvoud zo krachtig, dat die zich niet door het lichtplan opzij laat zetten.
Schitterend is de uitvoering van het stuk ‘Fólk Fær Andlit’, IJslands voor ‘Mensen Hebben Gezichten’ waarmee zij ook haar album afsluit. Een nummer dat niet gebaseerd is op het ‘audiodagboek’ met schetsen, maar dat ze in 2015 schreef toen een IJslandse politicus het in abstracte termen had over het ‘vluchtelingenprobleem’, zonder er ook maar een geringste notie van te geven dat het hier mensen betreft. Mensen met een naam en een gezicht. In het Muziekgebouw, waar het publiek vijf kwartier achtereen zo stil is dat het lijkt dat iedereen de adem inhoudt, komt het diep binnen, zoals alle muziek dit concert.
Hildur Guðnadóttir – Where to From. Holland Festival. Di 23 juni 2026, Muziekgebouw, Amsterdam.