Blog Nieuws

Op 13 januari overleed Mark Fisher (1968), de auteur van ‘Capitalist Realism’ en ’Ghosts of My Life: Writings on Depression, Hauntology and Lost Futures’. Twee nog steeds relevante publicaties van deze cruciale cultuurfilosoof voor deze tijden. Wij zullen Fishers scherpe analyses enorm missen; zoals in het nog steeds felle essay ‘Time Wars’ dat hij schreef voor Incubate en Gonzo (circus) en in het interview dat Dimitri Vossen in 2014 met hem had.

GC #115 Abonnees Geluid Recensies

Met zijn afgemeten elektronische tikken en klikken schurkt Pixel stevig aan tegen Raster-Noton-genoten als Alva Noto/Carsten Nikolai, Ryoji Ikeda en Mark Fell. Meer dan zijn label-collegae combineert Pixel – nom de guerre van Jon Ogeskov – de uitgebeende en ijzige elektronica met een zoektocht naar ritmes die zijn muziek, ja, bijna dansbaar maken. Dat doet hij ook op zijn vierde cd en overtuigt daarmee van begin tot einde. Op ‘Mantle’ levert Pixel acht nummers lang strakke, georganiseerde en tegelijkertijd complexe en gedreven ritmes. De afgemeten klanken combineert hij met diepe, pulserende bassen en donker dreigende drones. Voor de dansvloer is ‘Mantle’ waarschijnlijk in al zijn kilte en duisternis niet geschikt, maar shit, wat klinkt het funky in het rekencentrum! Briljante dansmuziek voor cyborgs en Gonzo (circus)-lezers.

GC #115 Abonnees Geluid Recensies

Mark Fell gaat door met zijn staartdeling als Sensate Focus, deze keer met zijn SND collega Mat Steel. De tracks heten nog steeds ‘X’ en ‘Y’, de factoren zijn nog steeds sensuele house, vol overdadige synth sweeps en een beat die wel los gaat maar nooit saai four to the floor wordt. Ten opzichte van de vorige vier 12inches is er weinig veranderd, en ‘Sensate Focus 2’ gaat, zowel op papier als muzikaal, nog steeds over seks. Zoals alle goede house eigenlijk, en is herhaling daarvan ooit echt een probleem? We kijken uit naar ‘1.66666666666666666’. Hoewel Dubliner Eomac met nadruk laat weten techno te maken, sluit de b-kant van zijn ‘Spoock’ 12inch wonderwel aan bij Sensate Focus. Techno, maar met een beat waar dubstepritmes door heen bloeden, en stemmen die gereduceerd zijn tot percussieve elementen die het geheel warmte geven. De a-kant is meer recht toe recht aan, althans de beats, want de hese, piepende geluiden die er over heen liggen hebben meer van doen met Aphex Twin dan met “gewoon techno”. Lucy haalt er in zijn remix de scherpe kantjes van af en maakt de boel gereed voor een – avontuurlijke – dansvloer. Shoc Corridor was een elektronische darkwave band die in de vroege jaren 1980 een handvol singles en twee albums maakte, en wellicht vergeten was als ze niet recentelijk in mixtapes van onder andere Raime waren opgedoken, en nu in de catalogus van het Belgische Testtoon. Dertig jaar oud dus, ‘Artificial Horizon’, maar het had gisteren gemaakt kunnen zijn. Een geweldige, lichtvoetige prototechno track, die net zo zeer doet denken aan Cabaret Voltaire, als aan de groovy nummers van Eno & Byrne’s ‘My Life In The Bush Of Ghosts’, als aan – we noemen maar een dwarsstraat – de lp van Three Legged Race die we in het vorige nummer bespraken. Bepotel en Oubys zorgen voor aardige techno-versies, maar de remixhoofdprijs gaat naar Mordant Music die er donkere, borrelende elektro-met-amper-beats van maakt. Overigens staat er meer moois op die eerste lp en is hij absurd duur op eBay, dus hopelijk waagt Testtoon zich daar ook nog aan. J. Edwardes ten slotte, is een nieuwe Nederlandse ster aan het firmament van de bass music: ‘The Grinder’ is een pulserende track met de feel van hiphop, de esthetiek (en bas) van dubstep en een melancholische melodie die het soundtrackgevoel geeft, een beetje zoals bijvoorbeeld Umberto. Op de b-kant trekt E.R.P. het nummer space territorium in met een remix die de grauwe bas van het origineel verruilt voor sferische synths, met een fraai en dromerig resultaat. Oplage 300 stuks en nog een mooie hoes ook.

GC #112 Abonnees Geluid Recensies

Op basis van de albums ‘Multistability’, ‘Manitutshu’ en ‘Periodic Orbit…’ (zie GC#104 en #107) meenden we al te mogen concluderen dat Mark Fell eigenlijk een house-liefhebber is, maar wel een die zijn achtergrond als helft van glitch-duo snd niet zomaar kan of wil laten varen. Extreme reductie en zeer eigenzinnige opvattingen over tijd en maat tekenen Fells solowerk, maar onder de naam Sensate Focus vond hij de ruimte voor drie verrassend sensuele house 12inches (zie recensie GC-website). Die singles waren al herbewerkingen van een recht-toe-recht-aan houseplaat die Fell samen met Terre Thaemlitz maakte, en ‘Sentielle Objectif Actualité’ is de derde stap in het mutatieproces, waarop het Sensate Focus-materiaal verder bewerkt wordt. Fells twee kanten komen hier samen, in een synthese van glitch en house. Dat lijkt een onmogelijke opgave, voor twee stijlen die zo ver uit elkaar liggen: kil versus warm, messcherp versus lekker los, huiskamer versus dansvloer. De meeste nummers hellen dan ook over naar Fells glitch-kant, zoals ‘SOA-1’, waarop een dissonante synthesizer de boventoon voert, ‘SOA-3’, dat klinkt als Autechre circa ‘Draft 7.30’, en het door nerveuze ritmiek voort stuiterende ‘SOA-6’. Maar daar waar Fell de balans wel precies weet te vinden, ontstaat een bijzondere house-variant, heel technisch maar toch warm. Het zal per persoon verschillen of ze er ook op kunnen en willen dansen, maar wij zouden het graag een keer proberen. Alleen om die reden is het jammer dat het beste nummer, ‘SOA-7’, amper beats bevat. Misschien kan Fell nog een vierde mutatieslag maken, en het nummer voor de dansvloer laten remixen, liefst door Thaemlitz.

GC #112 Abonnees Geluid Recensies

Grischa Lichtenberger is een nieuwe telg van de Raster-Noton-familie – maar is er nog iemand in staat iets nieuws te zeggen binnen de strakke esthetische grenzen die het label zo tekent? Conceptueel (de titel refereert aan “a fictionalized successor of the baksan neutrino telescope”) past de plaat helemaal binnen de “metrische, onderkoelde posttechno”, zoals we het ooit noemde. En ook op het eerste gehoor is Lichtenberger simpelweg nog een softwarespecialist die zijn geluiden met abstractie en een scalpel te lijf gaat, in navolging van grote roergangers Carsten Nicolai (Alva Noto), Frank Bretschneider (Komet) en Olaf Bender (Bytone). Maar bij nadere beluistering blijkt dat toch niet helemaal terecht. Het letterlijke geluid ligt weliswaar in het verlengde van die drie, maar achter de technische complexiteit gaat zo nu en dan een groove schuil die bijna funky is. Niet zo nadrukkelijk dat Lichtenberger een hit zal worden in de lokale discotheek, maar net genoeg om weerstand te bieden aan de strenge kilheid die bij veel platen in deze, door concept en technologie gedreven stroming vaak op de loer ligt. Wat daarbij ook helpt, is dat heel af en toe de ware aard van het bronmateriaal door de manipulatie heen klinkt; door een flard van een ambulancesirene schrik je zo heel even uit de technologische bubbel. Op sommige nummers gaat Lichtenberger met eenzelfde “ultieme reductie”-strategie als Mark Fell het house-gevoel te lijf. Andere momenten, zoals het geweldige ‘1011_27_# 5b’, zijn pure Autechre circa ‘LP5’ (en niet alleen vanwege de titel). Al met al een gevarieerde en complete plaat, waarmee Lichtenberger laat zien dat de rek nog zeker niet uit de Raster-Noton-formule is.

GC #110 Abonnees Geluid Recensies

Er zit een potlood bij. In een even stijlvol zwartwit als het strakke logo. Het zou verwijzen naar het potlood in muzieksoftware en de werkwijze van de man achter de naam. Het was de bedoeling dat die anoniem bleef. Toch werd snel achterhaald dat Mark Fell zich ook als Sensate Focus laat aanspreken. Op deze plaat bijgestaan door Terre Thaemlitz. Het is goed geprobeerd. Zowel het label als de 12” dragen dezelfde naam. Geen afleidingsmanoeuvres, de aandacht wordt naar de muziek getrokken. Sensate Focus is de house-offshoot van Editions Mego. Meer wil men niet laten weten. Dat hoeft ook niet. De twee tracks dragen de weinig verhullende titels ‘X’ en ‘Y’. Muzikaal sluiten zij perfect aan bij de wetenschappelijke uitleg achter Sensate Focus. Wikipedia helpt je wel op weg. Intussen croont de plaat, lekker sensueel de hete nacht in. Zwoele ritmes die plakkende lijven naast elkaar doen bewegen. Rudimentair in muzikale aanpak. Oerinstincten in de dans opgevoerd. De kickdrum speelt met je voeten. Helaas is ‘Sensate 10’, de vinylversie, al uitverkocht. De opvolger ‘Sensate 5’ werd onlangs aangekondigd. Probeer dat zeldzame exemplaar te bemachtigen.

GC #107 Abonnees Geluid Recensies

Over ‘Atavism’, het laatste album van snd, schreven we in GC#92: “Kan je een dergelijke plaat mooi vinden? Neen. Je kan in bewondering staan voor de perfectie en de kunde […]”. Hetzelfde geldt in hoge mate voor de meest recente plaat van Mark Fell, helft van snd. ‘Periodic Orbit Of Dynamic System Related To A Knot’ is samengesteld uit uiteenlopende bronnen – live opnames, een quadrafonische installatie, een Thaise pi saw-fluit, een dvd die weigert te mounten – en op een laptop aaneen gesmeed tot een zeer strak gesneden stuk constant muterende muziek. De interne logica proberen te volgen heeft geen zin – grote delen klinken als een cd-speler die hapert, zij het met een doel – en de enige manier om naar de constant syncoperende samples en beats te luisteren is door ze over je heen te laten walsen en je in een staat van chaotische hypnose te laten brengen. Iedere plaatkant bestaat uit een enkel nummer, steeds met een geluidspalet dat schoksgewijs verandert, terwijl relatieve rust en digitale hectiek elkaar afwisselen. Met name op kant b creëert Fell daarmee een geluidstrip die te neurotisch is voor de dansvloer, maar waar fans van Autechre en generatieve elektronica hun hart mee kunnen ophalen.

GC #104 Abonnees Geluid Recensies

Met ‘Manitutshu’ levert Mark Fell iets als elektronische dansmuziek, maar tot een essentie teruggebracht. Een ruggengraat waaraan anderen wellicht het vet en de spieren kunnen hangen. Dat was ook min of meer de bedoeling van deze tracks. Fell was gevraagd om presets voor de nieuwe synthesizersoftware van Erik Wiegand te ontwikkelen, maar Fells bouwstenen werden uiteindelijk niet gebruikt. Daarop besloot hij de pattern generating systems uit te werken en te koppelen aan de geluiden van Eriks synthesiser. Het resultaat is een dubbele 12inch single (draaien op 45 toeren, dus) met ruim 42 minuten muziek. De titels beschrijven de gebruikte klanken of de status van elke track, zoals ‘Acids In The… Thin Razor, Attack Noise Hat, Linn’, ‘Acids In The…First Algorithm Test’ of ‘Manitutshu… Parameter Set 2, Linn Hi Tom, JazzOrg, Vortex Study Performance Overdub, And Sythesis Reminiscent Of Duet Emmo’. De ‘Acids…et cetera’-stukken zijn korte, abstracte of ritmische, fragmenten. Ze vormen vooral een basis, waar de ‘Manitutshu…et cetera’-getitelde stukken meer uitgewerkt zijn en de vorm aannemen van – zij het nog altijd minimalistische – composities. De ritmes en klanken – denk acid, drum & bass – zijn venijnig, hoog, met harde tikken en nagenoeg steeds uptempo. Het klankenpakket wordt afgesloten met een kwartier lange remix door de bevriende muzikant Mat Steel. Veel te minimal voor menig dance-feest of –club, maar zeer fascinerend. ‘Manitutshu’ biedt röntgenopnamen van de elektronische dansmuziek. Scherp en van hoge kwaliteit.

GC #92 Abonnees Geluid Recensies

Geschiedenis. 1998. Twee jongens uit Sheffield formuleren het antwoord op Autechre, Manchester based en net begonnen aan hun steile, wereldwijde opmars. Mat Steel en Mark Fell dopen hun groep Snd. Hun eerste wapenfeit verschijnt op het mythische label Mille Plateaux. De rest is, zoals eerder gezegd, geschiedenis. We zijn elf jaar verder en zeven jaar verwijdert van het laatste volwaardige plaatwerk van de groep. Er waren tussendoortjes, collector items die de status van de groep alleen maar bevestigden. Er was meer, niet veel, maar toch. Mark Fell bracht recent nog solowerk uit en de groep fungeerde al die jaren zowat als vast voorprogramma van Autechre. Met ‘Atavism’ – uitgebracht op Raster-Noton, alsof er geen andere keuze was – doorbreken ze de radiostilte. ‘Atavism’ is een pure, onversneden en helaas ook wat voorspelbare Snd-plaat geworden. Kurkdroog en minimaal, afgemeten en met oog voor detail in elkaar gepast. Kan je een dergelijke plaat mooi vinden? Neen. Je kan in bewondering staan voor de perfectie en de kunde van Snd. Je kan je verdiepen in de oerkracht en de densiteit van hun geluid. Je kan (pogen) hun concept te doorgronden en te ontrafelen. Je kan duizend keer cruisen door ‘Atavism’ en bedwelmd worden door hun filosofie. We wensen het u toe, want ‘Atavism’ is een meesterwerk, opnieuw, maar moeilijk te verklaren (opnieuw). Gelijktijdig met ‘Atavism’ brengt ook labelgenoot Pixel nieuw werk uit. ‘Display’ en ook ‘Set Your Center Between Your Parts In Order To’ vonden we bij hun release mooi plaatwerk dat vooral door de gelaagde aanpak en de avontuurlijke wendingen een heel eigen plaats innam in de catalogus van Raster-Noton. Met ‘The Drive’ (een titel die staat als een huis) verdiept hij zijn werkmethodes. Wat Pixel zo uniek maakt zijn zijn open structuren, de rake koerswijzigingen en de atmosfeer die hij feilloos weet op te bouwen. Twee aanraders op Raster-Noton, eerlijk is eerlijk, ik zou toch vooral inzetten op ‘The Drive’.

GC #91 Abonnees Geluid Recensies

De dvd ‘Attack On Silence’ bevat drie werken van de Brit Mark Fell. Zijn interesse in experimentele muziek, computertechnologie, hedendaagse kunst en filosofie resulteren hier in een onderzoek naar de relatie tussen geluid, geometrie en kleur. Startpunt van zijn onderzoek is de idee dat bepaalde patronen en hun sonische tegenhangers de onderliggende structuren van de fysieke wereld weerspiegelen. De harmonieën van de Tibetaanse klankschalen en de mandala’s bijvoorbeeld zouden raken aan diepere bewustzijnsniveaus en een meditatieve staat veroorzaken bij degene die ze ondergaan. Fell zoekt daarvan een eigentijdse, digitale vertaling. Concreet resulteert dat in drie lange stukken waarbij elektronische klanken en geometrische patronen gelijktijdig veranderen, waarschijnlijk doordat de een de ander aanstuurt. Een in hoogte wisselende, aanhoudende toon is gecombineerd met een horizontale balk waarin kleuren in breedte en van tint wisselen; een veld met vierkante blokjes binnen een bepaald spectrum verschiet gelijktijdig met de toonhoogte van een traag golvende puls; een reeks langzaam van toonhoogte of puls veranderende drones vallen samen met een veranderende verticale balk, enzovoort. Wat blijft over zonder de filosofische insteek: beeld-geluidsstukken die zeer minimaal, vaak mooi en fascinerend, soms optisch bedriegend en bij tijden inderdaad hallucinant zijn, maar een meditatieve staat van overgave is misschien wel een vereiste.

GC #70 Abonnees Archief recensies Geluid Recensies

Acht jaar terug was een obscure, anonieme 12” het eerste vage teken van leven. Snd was de schuilnaam waarmee Mark Fell en Mat Steel in korte tijd het Sheffieldse antwoord op het Manchester-based Autechre werden. Net als Autechre hadden Snd vooral een sterke aanhang in de clubmiddens van hun thuisstad en maakten ze van kurkdroge tegendraadse technoritmes en donker mathematisch minimalisme hun handelsmerk. Later volgden nog twee maxi’s, een 7” op CCO en een vaste stek op de Clicks & Cuts serie van het Duitse Mille Plateaux. Omdat de eerste maxi’s haast onvindbaar zijn, brengt het duo ze nu opnieuw, aangevuld met nieuw materiaal, uit op Raster Noton. Anders dan Autechre moet Blir het niet hebben van complexiteit, maar vooral van scherpte en diepte. De negentien nummers variëren van het typische Raster Notongeluid (spaarzaam minimalisme) naar diepe, zorgvuldig in elkaar gezette donkere technoritmes. Blir is op zijn best als ze binnen een strikt minimaal kader een maximum aan mogelijkheden exploreren. Of deze release de definitieve terugkeer van Snd is, is zelf na de tour met Autechre nog steeds onduidelijk. Het is, met ‘Blir’ in de koptelefoon, hoopvol afwachten naar meer nieuw werk van deze muzikale hogepriesters.