Niet te filmen! Dat is zo’n mooie Nederlandse uitspraak die je wel op heel Roadburn zou kunnen toepassen. Het festival dat zwaarte herdefinieert – door ruimte te bieden aan duisternis in allerlei grensoprekkende geluiden en vormen – vond dit jaar weer plaats in Tilburg. Terwijl het lentezonnetje de Tilburgse straten van warme stralen voorzag, kleurde de Spoorzone en het gebied rond poppodium 013 zwart door de duizenden liefhebbers van blackmetal, doom, psych, shoegaze, screamo, post-hardcore, crust, noise en electronica. Juist dat laatste genre lijkt voor de buitenstaander wellicht een vreemde eend in de bijt, maar op Roadburn werkt het. Metalheads en dansen? Jazeker, dat kan gewoon op Roadburn, bewijst de artiest Filmmaker. In 2023 sloot hij al eens het festival af, nu mocht hij terugkomen om de avond van de eerste festivaldag in te luiden.
Filmmaker, echte naam Faunes Efe, komt uit Medellín in Colombia. Inmiddels heeft hij al achttien albums uitgebracht. De laatste release ‘Diffractions’ is een reis naar een wereld van elektronica, synths en hypnotische ritmes. ‘Filmmaker is zowel thuis in de ondergrondse kelder als in de neon-verlichte dansvloer’, zo schrijft het Roadburn boekje. Een trip in een filmische wereld, dat belooft veel goeds.
Ik ben al een tijdje fan, vooral van het album ‘The Love Market’, maar het toeval wil ook dat ik Faunes persoonlijk ken. Als hij door Europa tourt, slaapt hij vaak in Rotterdam als uitvalsbasis, bij een gemeenschappelijke vriend (Juan Felipe Gallos, ook bekend als ambient act Dada Phone en DJ Sad Tigers). Vorig jaar zomer ging ik wat drinken met Juan bij Bakeliet en daar was Faunes ook bij. Hij vroeg me wat de eerste plaat was die ik kocht en ik zei: The Velvet Underground en sindsdien zijn we maatjes.
De kleine zaal van 013, The Next Stage is al lekker vol en broeierig als Filmmaker in roze licht het podium betreedt. Het is vanaf het eerste moment vet, maar ook wat anders dan wat ik op plaat van Filmmaker ken. Alles lijkt een tandje harder, overstuurd en distorted te zijn, noise in de nachtclub. Ik ben hier persoonlijk erg fan van want wat is er beter dan te dansen op een bak herrie? Weer eens wat anders dan met je armen over elkaar moeilijk kijken en vooral niet laten zien dat je je vermaakt. De set is gevarieerd met industriële soundscapes, dansbare beats en live vocals, en dat alles met een laag noise eroverheen.
Na drie gelukzalige kwartier is de show voorbij en sta ik met mijn gezelschap buiten na te praten. Audio-engineer Wessel van den Broek: ‘Ik vond het heel cool, Filmmaker is een groot voorbeeld voor mij. Bij zijn muziek lijkt het alsof alles samenkomt in de hel. Deze set was de perfecte transitie naar de avond’ Luc Jeuken, zanger van To Adelaide: ‘Ik vond het kei vet, clubbier en lomper dan ik verwacht had. De live sound met de distortion bracht een soort extra laag aan ten opzichte van thuis luisteren’. Vrijwilliger Renee van den Hoff: ‘Ik stond boven achter de bar, en op het balkon waren mensen helemaal los aan het gaan. Daardoor ging ik ook viben, ik werd er vrolijk van.’
Vrolijk op Roadburn, dat lijkt een contradictio in terminis, maar voor veel Roadburners is dit festival het meest vrolijke hoogtepunt van het jaar. Veel artiesten en bands benadrukken dan ook hoe speciaal Roadburn is, niet alleen vanwege de programmering, maar ook vanwege de mensen. De toon is uitgesproken, tolerant en activistisch, maar de sfeer is gezellig, opgewerkt en verwelkomend. Meerdere bands spreken zich, via visuals en dankwoorden uit tegen fascisme en ICE. Ondanks dat er de meest harde blackgazebands spelen en de meest moeilijke onderwerpen zoals depressie en geweld tegen vrouwen in de muziek naar voren komen, is de sfeer verre van grimmig te noemen.
Ook voor Filmmaker is Roadburn bijzonder, vertelt hij me de dag na de show. We spreken af om over zijn show en het festival bij te praten, in het zonnetje bij de Spoorzone.
Wat vond je van je optreden gisteren?
‘Het was een heel andere ervaring dan de vorige keer, maar ik heb er echt van genoten. De vorige keer sloot ik het festival af, en nu stond ik op de eerste dag, dus de energie was anders. Ik heb me prima vermaakt, maar over het algemeen had ik het gevoel dat het een wat ruigere set was.’
Het klonk inderdaad een stuk ruiger dan je muziek op de albums!
‘Ja, ik had de set speciaal voor het festival voorbereid, maar het werd harder dan ik had verwacht omdat ik wat problemen had met het geluid. Ik had aan de geluidsman om geen compressie gevraagd, maar dat kwam niet goed door en het was moeilijk te controleren op het podium. Het is niet anders, voor mij was het geluid goed genoeg om van het optreden te genieten en ik kreeg ook leuke reacties van het publiek.’
Het klonk als een toffe mix van EBM en harsh noise. Hoe breng je tijdens deze liveset alle geluiden samen, aangezien je niet als een dj met CDJ’s draait?
‘Grappig dat je dat zegt, want ze dachten dat ik een dj was en dat ik met CDJ’s zou gaan spelen, dus moesten ze op het laatste moment de mixer wisselen. Ik speel meestal met een Groovebox, een drummachine en een microfoon. Dus ik verwerk het allemaal in het multi-effectpedaal en mix het in de DJ-mixer. Maar dat is misschien waarom ze dachten dat ik een dj was, omdat ik een DJ-mixer gebruikte, maar dat is het niet. Die mixer wordt ook als instrument gebruikt. Ik gebruik de filters en de EQ om de golven te veranderen die ik maak met de Groovebox en synths.’
Oké, dat is goed om te weten voor alle audiofielen. Was de vervorming van de vocals bewust?
‘De vocals in mijn muziek bevatten meestal niet veel tekst, ik gebruik mijn stem als een instrument. Deze keer heb ik één nummer gezongen, dat staat op het album ‘Stygian Trip’. De effecten op mijn stem heb ik zeker bewust zo toegepast, omdat ze versmelten met de track – niet vanuit een tekstuele bedoeling, maar als instrument.’
Wat maakt Roadburn voor jou bijzonder?
‘De programmering is heel eigen, heel uniek. En ook het publiek. Toen ik de eerste keer speelde, was ik verrast dat mensen van zulke uiteenlopende stijlen genoten, zo radicaal: van metal tot elektronische muziek. Dat zie je niet in mijn land niet.’
Komt het in Colombia niet vaak voor dat elektronica en metal op hetzelfde festival staan?
‘Heel zelden, ik heb wel eens gezien dat punk en elektronica op dezelfde line-up stonden, maar metal en elektronica nog nooit. Dit maakt Roadburn voor mij een van de beste festivals, het is echt uniek in de wereld.’
Ik zie dat je een Krallice shirt aan hebt, ben je naar hun set gaan kijken?
‘Ja, ik heb de ‘future set’ van Krallice gezien. Ik was verrast, ze gebruiken een wall of sound in de black metal, maar ze zijn ook erg technisch. Ze mixen veel verschillende dingen. Ik ben ook naar Pigs x 7 geweest, ik ben echt into stoner dus ik vind ze erg goed. Ik heb ook een stukje van Ufomammut gezien.’
Waar kijk je vandaag naar uit?
‘Ik wil me graag laten verrassen en zien wat er gebeurt. Gisteren ontdekte ik bijvoorbeeld de secret stage in de skatehal en heb ik Doodswens gezien, dat was zo cool. Ik wist niet eens dat er een secret stage was, dat heb ik nog nooit meegemaakt. Ik ben benieuwd wat er vandaag gaat gebeuren.’
Faunes en ik drinken ons biertje op en we lopen richting 013 om daar naar Agriculture te gaan, de Amerikaanse blackmetalband die het album ‘The Spiritual Sound’ uit 2025 integraal speelt. Agriculture speelt een adembenemende set waarin oorverdovende krijsende blackmetal wordt afgewisseld met wonderschone, cleane vocalen die wel iets weghebben van americana. De tekst ‘Should I cut off my eyelids. And stare at the stone wall? Could you pacify my mind for me? blijft nog lang in mijn hoofd rondzingen. Ik vraag Faunes was hij ervan vindt. ‘Ik vind het heel inspirerend als een band een heel album integraal speelt, en op Roadburn zijn daar veel voorbeelden van te vinden. Agriculture was een geweldige ervaring, ik ben dol op die post-black-energie en de stijlvermengingen. De nummers volgden elkaar op als een verhaal; ik vond het mooi hoe emotioneel het aan het eind werd. Als nieuwkomer ben ik nu al fan en ga ik zeker hun discografie verkennen.’
Na Agriculture keren we terug naar de Spoorzone. Voor The Junction, de speciaalbierbar die voor de gelegenheid als middeleeuwse taverne is uitgedost, komen we Wessel weer tegen. Ik stel de twee aan elkaar voor. Zoals vaker op Roadburn mengen de artiesten zich onder het publiek en ontstaan er mooie gesprekken tussen fans en acts die net op het podium hebben gestaan. ‘Het album ‘Achromatik’ heb ik veel geluisterd, daar lijkt het alsof alles is opgenomen, via een versterker is afgespeeld en daarna weer is opgenomen,’ vertelt Wessel tegen Faunes. Faunes kijkt verrast op. ‘Het is cool dat je dat zegt, want dat is precies wat ik heb gedaan! Niet veel mensen horen dat.’
De scene met Filmmaker eindigt weer bij 013. Halverwege de set van Mandy, Indiana moest Faunes ervandoor, hij speelt zaterdag een show in Athene en moet vroeg naar vliegveld. En daarmee komt een eind aan deze scene met Filmmaker, maar mijn rolletje is nog lang niet vol. Roadburn, niet te filmen.
