MIND THE GAP Nights: Marcus Fjellström – Portret van de jonge componist als zwerfhond

De Zweedse componist en multimediakunstenaar Marcus Fjellström werkt al tien jaar aan zijn veelzijdige oeuvre. Op het IFFR 2013 gaan zowel de volledige ‘Odboy and Erordog’-suite als als zijn ‘Lichtspiel Mutation nr. 2’’ in wereldpremière.

MarcusFjellstrom
Marcus Fjellstrom

Sinds enkele jaren kan het werk van Marcus Fjellström (1979) op een warme belangstelling rekenen, niet alleen in het kille hoge noorden maar ook in de Lage Landen. Fjellström wordt beschouwd als een exponent van de ‘Scandinavische School’: muzikanten en componisten uit het noorden wier muziek zich beweegt op het snijvlak van neoklassiek, (dark) ambient en abstracte elektronica. Niet toevallig kwam zijn album ‘Schattenspieler’ (2010) uit op het prestigieuze Noorse label Miasmah van geestesverwant Erik Skodvin. Met de Belgische componist Kreng – met wie hij vage plannen heeft om samen te werken – deelt hij een fascinatie voor brutaliteit, perversie, body en gothic horror en andere vormen van transgressie.
Fjellström groeide op nabij de noordpoolcirkel. Na het behalen van zijn master compositieleer in 2005 verhuisde hij – zoals vele Scandinavische muzikanten en kunstenaars – naar Berlijn. Onlangs keerde hij tijdelijk terug, naar Umeå. De dansvoorstelling ‘Again’ – waarvoor hij de score schreef – ging er in première. Een verblijf met risico: een vijfde van de bevolking lijdt er aan een winterdepressie. Om de gemoedstoestand van haar inwoners te verbeteren heeft de gemeente zelfs uv-lampen bij de bushaltes geplaatst. Fjellström heeft er gelukkig alleen een zware verkoudheid opgelopen en maakt net na de creatie en tussen de repetities door, tijd vrij om bedachtzaam, maar soms ook fel met Gonzo (circus) van gedachten te wisselen.

Kafka

Op zij website Kafkagarden heeft Fjellström zijn hele oeuvre minutieus gedocumenteerd. “Toen ik mijn webdomein registreerde las ik veel Kafka en dat riep het een beeld van een ‘Kafkagarden’ bij me op. De kever in het logo is natuurlijk een verwijzing naar Gregor Samsa uit ‘Die Verwandlung’.” Zonder te koketteren vermeldt hij op zijn website de componisten en muzikanten die hem hebben gevormd. Hij heeft hun werk grondig bestudeerd en vaak verwerkt in zijn eigen composities. Soms subtiel, soms meer uitgesproken, als eerbetoon, zoals in ‘Campane Morte e Aqua Crescente’ (2001). Zijn uitgebreide oeuvre – voor symfonisch en kamerorkest, koor, film en installaties – is dan ook niet te herleiden tot een bepaalde school of componist. Soms klinkt zijn muziek laat-romantisch, denk bijvoorbeeld aan Schönberg of Debussy. Dan weer verwijst hij naar musique concrète of de acousmatische traditie. Om het hoekje piepen ook John Cage, Aphex Twin en György Ligeti, van wie werk is gebruikt voor diverse soundtracks van Stanley Kubrick-films.
In 2005 debuteerde de jonge componist buiten de wereld van de hedendaagse gecomponeerde muziek met het oorspronkelijk in eigen beheer uitgebrachte ‘Exercises In Estrangement’, een jaar later gevolgd door ‘Gebrauchsmusik’. Beide albums werden goed ontvangen, maar hij vond zijn draai pas echt met ‘Schattenspieler’, op Miasmah. Donkere composities in mineur, waarop hij klassieke elementen combineert met mysterieuze drones en musique concrète. Zeer filmische muziek, die door de gespecialiseerde site Headphone Commute werd bestempeld tot de beste ‘Music For The Film Behind Closed Eyelids’.
Fjellströms muziek is niet alleen filmisch, hij componeerde ook muziek voor een tiental films en performances. Recent liet hij zich voor zijn album ‘Library Music 1’ inspireren door ‘bibliotheekmuziek’ uit de jaren 1960 en 1970 die werd gebruikt voor tv en low budget films. De korte vignetten op deze plaat lijken als geheel de soundtrack voor een fictieve film te vormen. Alsof dat nog niet genoeg is, vond hij nog een uitlaatklep in zijn werk als tekenaar van onder andere de ‘Odboy & Erordog’-serie: een ‘experimentele geanimeerd muziekdrama’.

Meer info

Lees meer in Gonzo (circus) #113

Marcus Fjellström speelt op zaterdag 26 januari op de Mind The Gap Nights in Worm (Rotterdam). Een ticket kopen voor deze avond kan hier.

Meer info over de Mind The Gap Nights is hier te vinden.

Nog meer nieuws krijgen over muziek en kunst?

Schrijf je in op de Gonzo (circus)-nieuwsbrief!