Wat kunnen we leren van Mark Fisher? Zijn sensitiviteit voor maatschappelijke ontwikkelingen, zo blijkt uit de documentaire ‘We Are Making A Film About Mark Fisher’. De documentaire gaat nadrukkelijk niet over Mark Fisher, maar over het maakproces van de film. Althans, dat beweren makers Sophie Mellor en Simon Poulter.
Natuurlijk gaat de film wél over Mark Fisher. En toch ook weer niet. Twee algemenere thema’s vormen de rode draad: hoe om te gaan met verlies én de kracht van ‘hyperstition’. Het is inmiddels negen jaar (13 januari 2017) geleden dat Mark Fisher uit het leven stapte. Zijn dood zorgde voor een schokgolf in alternatief theoretische kringen. Zijn boeken ‘Capitalist Realism: Is There No Alternative’ (2009) en ‘The Weird And The Eerie’ (2017) gelden als essentiële teksten om de staat van het laatkapitalisme te begrijpen. In het postum uitgebrachte ‘k-punk: The Collected and Unpublished Writings of Mark Fisher (2004–2016)’ (2018) is een deel van de immense hoeveel teksten die Fisher schreef samengebracht. Alternatieve denkers als Mike Watson en Matt Colquhoun proberen tevergeefs de intellectuele leegte na zijn dood te vullen. Wat Fisher zo uniek maakte, werd hem fataal: zijn sensitiviteit.
‘We Are Making A Film About Mark Fisher’ gaat op een uiterst respectvolle manier om met Fisher en zijn werk en focust inhoudelijk op ‘hyperstition’.’Dat begrip stond aan de basis van de Cybernetic Culture Research Unit (CCRU) aan de Universiteit van Warwick waar Fisher studeerde. Hyperstition is slechts losjes gedefinieerd en betekent zoiets als het geloof dat fictie een direct effect kan hebben op de realiteit. Je kunt het een vorm van manifesteren noemen. De CCRU deed dat onder leiding van Sadie Plant en later Nick Land door theorie met het mystieke en veel drugs te vermengen. Fisher roerde popcultuur en wetenschap door elkaar en maakte er een spannende cocktail van vernieuwende gedachten van.
Ondanks de snelle montage en de drie verschillende verhaallijnen is deze film nergens oppervlakkig. De film doet wel wat denken aan de manier waarop Fisher schreef: lichtelijk hallucinerend, alsof je op een illegale rave met goede muziek bent en een halfje ecstasy hebt genomen. De belangrijkste verhaallijn is die van professor Parkins, gespeeld door Justin Hopper, die al tijd reizend verschillende plekken bezoekt die belangrijk waren in Fishers leven. De zorgvuldig gekozen archiefbeelden van lezingen, bewijzen hoe scherp Fisher in staat was de actualiteit te duiden. Een vertaler van culturele frequenties die de meesten van ons niet kunnen horen, beschrijft de verteller (waarschijnlijk Justin Hopper) die gave van Fisher.
De derde verhaallijn bestaat uit bijdragen van onder meer politiek filosofe Jodi Dean, Andy Beckett (journalist bij The Guardian), schrijfster Sophie Sleigh-Johnson en occultist Miki Aurora. Zij reflecteren op geheel eigen wijze een aantal van de belangrijkste ideeën van Fisher: hauntology, capitalist realism, the vampire castle en acid communism.
Iedereen is het erover eens: politiek moet weer revolutionair worden én we moeten op zoek naar een hoopvolle radicaliteit. Hyperstition speelt daarin dertig jaar na de start van de CCRU nog steeds een hoofdrol: fictie die uiteindelijk werkelijkheid wordt. Daarvoor is ook een collectieve revolutie nodig. Wat als er een protest is en iedereen komt, droomde Mark Fisher. Het begint met dromen.
‘We Are Making A Film About Mark Fisher’ is een prachtige film over waarom we Mark Fisher niet moeten vergeten en bovenal moeten blijven dromen. Niet voor niets benadrukt de verteller in de documentaire dat ook de kijker onderdeel is van de film. Sophie Mellor en Simon Poulter maakten de film volledig zonder budget en vonden via Instagram meer dan zeventig creatieven en theoretici die belangeloos meewerkten.
‘We Are Making A Film About Mark Fisher’ is een documentaire van Close and Remote (Sophie Mellor en Simon Poulter). Er vinden screenings plaats op diverse plekken in Europa. Zie hier voor meer info.