Eerder dit jaar kreeg Sef (Yousef Gnaoui) een Edison in de categorie Beste Album. Zijn vorig jaar verschenen ‘Lieve Monsters’ viel in de prijzen. Voor ‘Ik Zou voor Veel Kunnen Sterven Maar Niet voor een Vlag’ uit 2023 kreeg hij ook al een Edison. Sef heeft er nu twee.
Terecht.
Beide albums staan vol goed geproduceerde popliedjes met sterke teksten die het universele persoonlijk maken. In ‘Hou Me Vast’ bijvoorbeeld zingt hij ‘Het gaat goed, het gaat super, er is niets aan de hand, je hoeft niet aan mij te denken’. Experimenteren met hectische ritmes doet hij in ‘ok computer’. Gedurfd voor een popplaat die uitkomt op het commerciële Top Notch.
Er is ook die andere Sef. De Sef van IJsland. Een Sef die samen met Abel (van Gijlswijk) en de Antwerpse producer DJ Faisxl (Faisal Chatar) risico neemt en zijn maatschappijkritische en geëngageerde kant laat zien. Vorige maand kwam het tweede IJsland-album uit en dat verdient alle aandacht. ‘IJsland 2’ verscheen bij Burning Fik, het Amsterdamse hiphop-label dat steeds op zoek is naar vernieuwing en wordt geleid door Abel en Pepijn Lanen (Faberyayo van De Jeugd van Tegenwoordig). Abel is bekend als zanger van de punkband Hang Youth, maar zijn hiphop-producties en raps zijn van uitzonderlijk niveau.
Er loopt een inhoudelijke rode lijn door beide IJsland-albums (de veelvuldige referenties naar IJsland, bijvoorbeeld) die doet denken aan de aanpak die Abel eerder toepaste bij het conceptalbum ‘Beste. Stuurlui. Ooit.’ (2012) van The Don’t Touch My Croque-Monsieurs (de voorloper van Hang Youth). Met name op ‘IJsland 2’ is dat merkbaar. Het album komt harder binnen wanneer het van begin tot eind wordt beluisterd. De referentie aan boeken in ‘Uitverkoop’ grijpt bijvoorbeeld direct terug op het vorige nummer ‘Boeke’. Het zijn details, maar ze maken de plaat. De eerste zin van het album is een directe verwijzing naar het debuut.
Tekstueel overtreffen Sef en Abel zichzelf op het album. Humor en bijtende maatschappijkritiek gaan hand in hand. In ‘Uitverkoop’ klinkt de quote van Fredric Jameson dat het einde van de wereld gemakkelijker te verbeelden is dan dat van het kapitalisme. Mark Fisher gebruikt de uitspraak als basis voor zijn boek ‘Capitalist Realism’, waarvoor Abel het voorwoord schreef bij de Nederlandstalige uitgave. In ‘Vivienne’ wordt de draak gestoken met het lege verlangen naar revolutie. ‘Don’t Believe De Krant’ is een felle en sterke kritiek op hoe de traditionele media de status quo versterken. De manier waarop Sef en Abel – beiden gezegend met een heel ander stemgeluid – elkaar afwisselen houdt de teksten extra spannend. Zeker wanneer ze in de afsluiter ’Een Stabiel Conflict’ direct op elkaar reageren. In NRC typeerde Sef zijn samenwerking met Abel als volgt: ‘We zijn eigenlijk een andere uitvoering van hetzelfde model.’
En dan is er DJ Faisxl, die het hele album, soms samen met Thomas Azier, produceerde. Hij trekt alle registers open. Van euforische UK-postgrime (denk The Streets en For Those I Love) in ‘Een Stabiel Conflict’, vette bouncende electro in ‘Boeke’ en de eurohouse van ‘Don’t Believe De krant’ tot het tragge trap-achtige ‘Oppbots’.
De rake teksten en strak geproduceerde, basgedreven beats versterken elkaar en geven ‘IJsland 2’ de energie van een conceptalbum dat door kan gaan als een manifest voor een alternatieve werkelijkheid, waarin IJsland er is voor iedereen die lijdt onder de huidige status quo. De combinatie van messcherpe maatschappijkritiek en spannende, experimentele hiphop die over muzikale hokjes heen kijkt, maakt ‘IJsland 2’ tot een van de beste Nederlandse albums van 2016 en het beste Nederlandstalige hiphopalbum in tijden. Dikke knuffel voor Faisxl, Abel en Sef.
Meer IJsland:
VPROs 3voor12 documentaire over IJsland: