De totstandkoming van dat album was een krachttoer. Maruja had twee maand tussen een Europese en een Amerikaanse tour om de plaat te schrijven en op te nemen. Zesdagenweken en twaalfuursdagen hielpen om het album een gevoel van urgentie mee te geven. Tegelijkertijd probeert de groep met de plaat haar woede over de toestand van de wereld te kanaliseren, mensen te inspireren en een boodschap van eenheid en solidariteit uit te stralen. Zanger-gitarist Harry Wilkinson legt uit hoe Maruja dat klaarspeelde. Hij doet dat zoals hij zijn teksten brengt: uitgebreid, geïnspireerd, eloquent en zonder verpinken.
‘Pain to Power’ moet vooral iets in mensen wakker maken. ‘Als artiesten putten we uit zaken die ons raken en kneden we dat tot iets dat mensen inspireert, beïnvloedt of aan het denken zet. We willen alle pijn, alle angst, al het lijden dat voortkomt uit leven in een onderdrukte wereld vertalen in iets dat mensen kan helpen, dat samenhorigheid en solidariteit kan inspireren. Het album moet mensen doen beseffen dat we niet zijn wat deze cultuur ons leert. We zijn niet banaal, het leven is niet banaal. We zijn grenzeloos machtig. Deze cultuur wil ons echter bang maken en ons elkaar leren haten, omdat dat produceren en consumeren makkelijker maakt. ‘Pain to Power’ wil mensen eraan herinneren dat ze van die vreselijke gevoelens iets kunnen maken dat onze kapitalistische cultuur overstijgt.’
REVOLUTIE
Het is geen verrassing dat een plaat die de horror van onze samenleving wil overstijgen, vaak expliciete verwijzingen maakt naar revolutie. Maar wat betekent het vandaag om revolutionair te zijn? ‘Eerst en vooral moeten we onze wereld begrijpen, zeker op economisch vlak. De economie is in crisis door de ongelijkheid die inherent is aan rijkdom. Miljardairs sponsoren rechts, omdat wanneer we ons zorgen maken over extreemrechts, we vergeten dat we de rijken moeten belasten. Terwijl net dat ons uit deze economische janboel zou halen. We moeten terugvechten met een socialistisch antwoord. Tegelijk zijn mensen losgekoppeld van elkaar. Ze zijn bang en depressief. Ze moeten een job doen die ze haten om hun kinderen te voeden, ze voelen zich gevangen. Een gebrek aan kansen en platformen voor mensen voedt een cyclus van ongenoegen. Om die spiraal te doorbreken moeten we ons openstellen, communiceren en elkaars perspectieven leren waarderen. Iedereen heeft tezelfdertijd iets te leren en iets te doceren. Een revolutionair wakkert ook spirituele energie aan. Enkel zo kan je mensen genoeg kracht geven om de wereld te veranderen. In de band geloven we erg in rimpeleffecten. Wanneer ik de beste versie van mezelf ben, wanneer ik doe wat goed is voor mezelf, zal wat ik doe en maak ook positief zijn. Maar de beste versie van jezelf zijn, vergt vlijt en positiviteit. Dat is veel gevraagd wanneer mensen zich uitgesloten voelen door de samenleving. Dat is net de kracht van muziek: muziek kan mensen inspireren en hen herinneren aan hun potentieel.’
De kracht van ‘Pain to Power’ is dat het zowel de woede als de zoektocht naar zelfzorg, empathie en community vat die aanwezig is in protestbewegingen en de strijd tegen onderdrukking. ‘Nummers als ‘Bloodsport’ en ‘They Look Down on Us’ zijn erg pijnlijk en we brengen die pijn muzikaal op een erg agressieve manier, om onze woede te uiten. Maar met ‘Saoirse’ wordt de muziek zachter, de pijn wordt vervormd tot iets moois dat kracht geeft. ‘Pain to Power’ begint heel donker, maar wordt al gauw iets moois, iets harmonieus.’
We kunnen geweld niet met geweld blijven bestrijden.
BESTRIJDEN
Het is een combinatie die voelbaar is in het protest tegen de genocide in Gaza. ‘We gingen onlangs zelf naar een pro-Palestijns protest in Manchester. Er was een sterk gevoel van solidariteit. Ik krijg het gevoel dat we vandaag in eenzaamheid gedwongen worden, waarbij de mythe van het individu veel belangrijker is dan het concept van gemeenschap. Het is net op protesten dat je dat gemeenschapsgevoel krijgt. Het is heel inspirerend om te merken dan je met duizenden bent. Over straat lopen terwijl je als één stem scandeert op het ritme van een paar drummers heeft iets heel instinctiefs. Mensen doen dit al duizenden jaren, het is de essentie van muziek en raakt aan dat spirituele.’Maruja vat die muzikale essentie, zowel live als op plaat, vaak door middel van improvisatie. ‘Improvisatie geeft je opnieuw dat magische gevoel van verwondering dat je had als kind. Wanneer je ouder wordt, verlies je geleidelijk aan die magie, je wordt geconditioneerd door een cultuur van onderdrukking, waarin je eerst en vooral consument bent. Muziek herinnert je eraan dat magie bestaat, dat we er enkel van losgekoppeld werden. Wanneer je improviseert word je een doorgeefluik voor creativiteit, dat is de schoonheid van improviseren. Het is een staat van meditatieve gedachteloosheid, waardoor we als band als eenheid bewegen. We worden één brein, waarin onze gemeenschappelijke componenten luider klinken dan het individuele. Het staat zo ook symbool voor onze boodschap van eenheid en solidariteit.
Naast de tijdgeest en eigen ervaringen waren ook activisten en denkers een grote inspiratiebron voor ‘Pain to Power’. ‘Fred Hamptons verhaal was een grote invloed op het album. Hij werd de vicevoorzitter van de Black Panthers toen hij amper 21 was en werd vermoord door de FBI omdat hij minderheidsgroepen kon samenbrengen en een magistrale spreker was. Hij is wat mij betreft een goed voorbeeld van een pure ziel. Greta Thunberg is een inspiratie voor ons allemaal en Noam Chomsky heeft een aantal boeken geschreven die onze levens hebben veranderd. Voor mij persoonlijk is Bob Marley een gigantische inspiratiebron. Ik wil zijn boodschap van vrede en liefde nieuw leven inblazen. Heel wat bands hebben een goede boodschap, maar ik krijg soms het gevoel dat ze die op een heel tegennatuurlijke manier brengen. Oproepen om een genocide te stoppen, maar in dezelfde zin bepaalde mensen dood wensen, is een zeer tegenstrijdige boodschap, waar ik niet achter sta. Onze boodschap is er een van vrede en eenheid in tijden van wereldwijde onderdrukking. Onze muziek is agressief, dat is hoe we onze woede kanaliseren. Maar de boodschap is er een van vrede, we kunnen geweld niet met geweld blijven bestrijden.’
HIPHOP
Die dubbele boodschap in woorden omzetten, is geen makkelijke opdracht. Doorheen ‘Pain to Power’ wisselt Wilkinson zang en rap af met de occasionele schreeuw. ‘Wanneer ik zing, moet ik mijn woorden zorgvuldig uitkiezen. Al zingend breng ik een bredere boodschap, die wat subjectiever aanvoelt voor de luisteraar. Bob Marley was daar een meester in, hij kon zoveel zeggen in twee zinnen dat je er uren naar kon luisteren. Wanneer ik rap daarentegen heb ik de ruimte om een heleboel dingen te zeggen.’ Het is juist die hiphopinvloed die er op ‘Pain to Power’ sterker doorkomt. ‘Voor mij is hiphop even belangrijk als jazz. Hiphop is tijdloos, je kan muziek uit eender welke periode omvormen tot een compleet nieuw stuk. Er zijn vandaag de dag heel wat fantastische rappers: Kendrick Lamar, Little Simz, Kae Tempest… Dat zijn mensen die zich heel bewust zijn van de manier waarop ze iets brengen, die verhalen vertellen. Tegelijkertijd zijn er ook veel artiesten die hun positie gebruiken om mensen te indoctrineren in de negatieve aspecten van deze cultuur. En toch luister ik naar veel meer gangsterrap dan goed voor me is. Conway the Machine is een van de meest getalenteerde rappers die ik ooit hoorde. Hij heeft het recht om te praten over schietpartijen, cocaïnedeals, het prostitueren van vrouwen, want hij heeft het meegemaakt. Het klinkt ook har op een beat, maar het is natuurlijk niet hoe ik mijn leven wil leven. Ik ga morgen geen cocaïne beginnen verkopen, snap je? Maar af en toe schrijft Conway the Machine een strofe over zijn gevoelens, zijn trauma’s en dan hoor je plots bijna een tovenaar praten. De manier waarop hij emoties kan overbrengen en hoe die hem beïnvloeden is erg inspirerend. Soit, ik probeer hiphop vooral te benaderen vanuit het perspectief van een leerling en een fan en het genre met respect te gebruiken.’