Blog Columns Magazine

Editoriaal #149


Afgelopen najaar maakte ik een reis door Spanje. In steeds andere hotelkamers las ik het interviewboek ‘Zout in de wond’ van kunstcriticus Jurriaan Benschop. Hij vraagt daarin aan onderling heel verschillende Europese kunstenaars naar hoe hun afkomst hun kunst heeft beïnvloed. Zo ver van huis realiseerde ik me hoezeer in Nederland afkomst tot probleem wordt gemaakt door twee schreeuwende, kleine groepjes aan behoorlijke uitersten van het politieke spectrum. Enerzijds zijn er de autochtonen die vanuit hun onderbuik maar roepen dat iedere niet-blanke Nederlander die terecht discriminatie aansnijdt terug moet naar ‘waar ze vandaan komen’ – zich niet realiserend dat ook zij vaak in Nederland geboren zijn. Anderzijds hebben ook social justice warriors er nogal een handje van om anderen hun stem in discussies te ontzeggen. Wie een (al dan niet heteroseksuele) man is en/of blank mag zich vaak nergens mee bemoeien, terwijl ook zij terechte nuances kunnen aanbrengen en stemmen hebben die gehoord mogen worden. Maar de schreeuwers zijn vaak degenen die de discussies kapen en vervolgens het genuanceerde midden het zwijgen opleggen. Waar is de tijd gebleven dat mensen nog naar elkaar luisterden?

Pas toen al besloten was welke onderwerpen in dit nummer aan bod kwamen, viel me op dat er opmerkelijk veel interviews ingepland waren met niet-westerse artiesten. Erg fijn, want zo kunnen we een diversiteit aan stemmen laten horen – en dat is een kernvoorwaarde voor écht luisteren naar anderen. Het bleek bovendien dat afkomst een belangrijke rol speelt. Tegelijkertijd laten de artiesten zien zelf ook steeds in beweging te blijven: geen star nationalisme, maar juist oog voor vernieuwing. Nkisi (pagina 18) put uit zowel Belgische gabber als Congolese rumba; uit psychoakoestiek en Afrikaanse kosmologie. Nazar (pagina 24) vertelt dat kuduro – een muziekstijl die in zijn thuisland Angola ontstond – onderhevig is aan culturele toe-eigening, en hoe hij het genre zelf verder probeert te helpen. Egyptenaar ZULI (pagina 16) daarentegen moet weinig hebben van de traditionele genres uit zijn land. Ook doken we in de Oost-Afrikaanse clubmuziek van nu, met een labelreport over Hakuna Kulala (pagina 68).

Vanuit een ander perspectief gaat de Britse Gazelle Twin (pagina 31) in op zorgwekkende thema’s als de brexit en xenofobie. Ook Jaz Coleman van Killing Joke (pagina 38) geeft aan allerminst een brexitsupporter te zijn, maar een Europeaan. Ook dat zijn belangrijke onderwerpen die recent steeds meer aan belang hebben gewonnen, en die zowel raken aan afkomst als beweging.

Geïnspireerd door Benschop vroeg ik zelf de Griekse filmmaker/kunstenaar Janis Rafa (pagina 49) naar de invloed van haar afkomst. Ze gaf niet alleen aan dat mythologische thema’s weliswaar deel uitmaken van haar culturele bagage, maar ook dat ze niet wil dat mensen zich blindstaren op haar afkomst. Daar heeft zij een goed punt: blijf genuanceerd, ga niet uit van allerlei voorveronderstellingen. Veel leesplezier!

Comments


Dit artikel verscheen eerder in GC #149.

Koop deze editie in onze webshop!

Reacties




%d bloggers liken dit: