Poster Roadburn 2011

Year Of No Light lost de verwachtingen naar aanleiding van hun concert gisteren helemaal in. Dat hun muziek ‘filmisch’ kan werken, was al duidelijk. Het plaatje klopt dus perfect, wanneer die muziek ook daadwerkelijk als soundtrack wordt gespeeld. De film in kwestie is de horrorklassieker ‘Vampyr‘ uit 1932 (integraal op Youtube!), mogelijk de allereerste vampierfilm. Weliswaar is YONL geen band die gebruik maakt van horrorthematiek, maar dat is hier geen probleem: ook de film blijkt gespeend van horrorclichés. Vanuit een volle Midi-zaal is de ondertiteling niet altijd goed te lezen, maar draagt alleen maar bij aan de ervaring. Ontdaan van de letterlijke betekenis volgen beeld en muziek samen een eigen logica, en het komische dat oude films soms hebben door de gedateerde effecten en het trage tempo, gaat verloren in de slepende muziek die de band er onder zet. Het applaus achteraf bewijst de waardering van het publiek.

Nog meer gothisch drama in de Batcave, waar Mamiffer acte de présence geeft. De band (met voormalig Isis-frontman Aaron Turner) maakt esoterische muziek, die meer met neo-klassiek te maken heeft dan met enige vorm van rock. Centraal staan de vocalen van Turner en zangeres Faith Coloccia, met daarnaast een hoofdrol voor de piano. De melancholieke, uitgesponnen samenzang en veel zachte passages maken het optreden een oase van rust in het programma. Bij vlagen wordt het zelfs wat té rustig, want niet alleen waait regelmatig de herrie van Trap Them via de zijdeur hoorbaar naar binnen, ook wordt de set bij gebrek aan crescendo’s soms een beetje oeverloos. Misschien dat de band zelf dat ook doorheeft- naarmate de set vordert, lijkt het pianospel steeds minder subtiel te worden.

In de grote zaal staan we ondertussen een beetje beduusd te staren op de capriolen van alweer Circle, ditmaal met hun maatjes van Pharoah Overlörd. We zijn zeer benieuwd hoe die op zaterdag zullen varen in hun soloset, maar deze jam doet weinig goeds vermoeden. Gruwelijk belegen hardrock, met onbegrijpelijk veel muzikanten op het podium naargelang de sound die ze neerzetten. De overtrokken theatraliteit zal wel een stijlkenmerk zijn, en mogelijk dat het gewoon ons ding niet is. Maar het spreekt boekdelen dat we al snel zowaar de voorkeur geven aan de museumstoner van Place Of Skulls. Een teken aan de wand hoe snel deze uithoek van de muziek is geëvolueerd, dit- we wanen ons meteen in een achterzaaltje eind jaren ’90. Een leuke riff of twee, maar deze tweede Roadburndag schiet hiermee wat mak uit de startblokken.

Void Ov Voices, het solo-project van Attila Csihar, is automatisch in het kielzog van Sunn O))) meegekomen. Later zal Csihar op het hoofdpodium bij hen de zang (of “zang”, zo u wilt) verzorgen. Zijn monnikspij heeft hij alvast aangetrokken, en die blijkt hier misschien nog beter op zijn plaats dan bij Sunn O))). De muziek is geheel opgebouwd uit elektronisch gemanipuleerde stem en samples, met daaronder een hoop monnikengezang. Ondertussen zingt, krijst en gorgelt Csihar zijn duistere incantaties (naar we aannemen- als er al tekst is, dan is die onverstaanbaar). De dark ambient backing wordt naarmate de set vordert steeds intenser, en uiteindelijk komen er zware ritmes tevoorschijn die ook volledig uit stemsamples lijken opgebouwd. Attila’s gemanipuleerde stem galmt erover vanuit een donkere hoek van het bestaan, en we willen graag weten hoe een duet van Csihar met de jonge Diamanda Galas had geklonken. Met metal heeft dit weinig uitstaans, maar de sterke sfeer die Csihar creëert sluit helemaal aan bij het doom-gevoel.

In 1990 maakte het New Yorkse Winter ‘Into Darkness’, hun enige album. Hun unieke, ultra-trage combinatie van doom en death metal was destijds ongehoord, en ondergetekende herinnert zich er sloten van te hebben verkocht tijdens zijn zaterdagbaan. Het is dan ook begrijpelijk dat Sunn O))) inspiratie aan die plaat ontleende, en de band vroeg voor een optreden op Roadburn. Maar 20 jaar is lang, en er is in de tussentijd een hoop gebeurd. De combinatie van death en doom werd in de jaren 1990 gangbaar gemaakt door bands als Anathema, en inzake trage tempo’s betreft hebben Earth en Sunn O))) de lat bijzonder hoog (of wordt dat dan “laag”?) gelegd. Met als gevolg dat Winter anno 2011 minder indruk wekt dan bij verschijning van het album. Voor een band die al zo lang niet meer samen speelt, staan ze wel verrassend strak op het podium. Ze spelen een trage, zware set met veel nadruk op de drums, en sommige nummer komen misschien wel beter tot hun recht dan op de plaat. Anderzijds: de ietwat ijle lo-fi productie was net één van de elementen die de cultreputatie heeft bewerkstelligd, en die zijn we hier natuurlijk volledig kwijt. Blijft: een kundige, genietbare set en als evenement een beetje een unicum. We vrezen echter wel dat de herinnering snel zal worden weggeblazen door het monolithische geweld van Sunn O))), later vanavond.

Elders treedt met Sabbath Assembly alweer een buzznaam uit de sector ‘occult rock’ ten tonele. Zangeres Jex Toth is al een waar fenomeen in die kringen, dankzij haar solowerk en hekserige uitstraling. Het verhaaltje bij het plaatje klinkt ook interessant: Sabbath Assembly heet een hedendaagse uitloper te zijn van de ‘Process Church Of Final Judgement‘, een hippiesekte die de gnostische eenmaking van Christus en Satan tracht te bewerkstelligen middels psychedelische muziek. Ambitieuze snuiters! Muzikaal bleek het echter verrassend conventioneel, door gospel en blues geïnspireerde psych met een hoofdrol voor hoekig gitaarwerk à la Marc Ribot, en de -toegegeven- magistrale strot van Jex Toth, die duidelijke overeenkomsten vertoont met Grace Slick. Maar het resultaat blijkt al gauw té vrijblijvend om te beklijven, en al snel zijn we hierop uitgekeken.

Het wachten is dan op Earth, een band die twee jaar geleden de langzame verruiming van Roadburn zowat symboliseerde. Verrassen doen ze dit keer niet meer, al is de vervanging van een toetsenist door een cello een leuke vondst die het klankenspectrum mooi doet variëren. Maar stilaan wordt duidelijk dat Dylan Carlson wel eens de J.J. Cale van de doom zou kunnen worden: met een eigen uitgepuurde sound waar hij van z’n leven niet meer van afwijkt, en een trouwe schare van fans die plichtsbewust elke nieuwe plaat zullen pruimen. Let op: dat is geen kritiek. Het vraagt een uitzonderlijk type artiest om zo’n carrière waardig te dragen, en we zien het Carlson wel doen. Earth op Roadburn 2011 is weer bloedmooi, en een heerlijk rustgevende ervaring. Carlson belichaamt perfect z’n eigen vorm van slowmotion woestijnblues, en wars van alle geweld eromheen was dit optreden gewoon prettig thuiskomen. Waarvoor wederom bedankt.

Op het hoofdpodium zit er met Corrosion Of Conformity een vreemde eend in de bijt: een thrash/hardcore band tussen alle doom en gloom. Ook COC werd door Sunn O))) geselecteerd, maar waarom precies? Daar hebben we’t raden naar. We kunnen enkel terugvallen op de korte tekst van O’Malley in het programmaboekje, waarin hij refereert naar een verzameling “master guitarists”. Een wat langere uitweiding van de curatoren over hun keuzes was best leuk geweest, maar bij gebrek daaraan moeten we’t doen met wat meestergitarist Woody Weatherman en de zijnen op het podium presteren. Na het constante lage tempo van vandaag is een band die vrijwel permanent in de vijfde versnelling speelt helemaal niet vervelend. Ze hebben zelf ook zichtbaar lol in een uur lang thrashy beukwerk, en als COC ooit de verbeten hardcore band was die wij meenden dat ze waren, dan is daar niets meer van te zien. Het geluid staat als een huis en voor het podium grijpt een handvol moshers even hun kans, maar voor het meeste publiek blijft het toch een beetje kastje kijken.

Sunn O))) kan natuurlijk moeilijk afkomen met een routinesetje, maar hun aanpak doet aanvankelijk wat wenkbrauwen fronsen. Vanachter een gesloten gordijn klinkt tot twintig minuten na het aangekondigd aanvangsuur wat noise en drones op licht volume, terwijl enkele rode schijnwerpers de zaal aftasten. Zonder twijfel is het de bedoeling de spanning wat op te drijven, maar dat wil niet zo lukken. Dus wanneer de ruimte zich vult met rook en de gordijnen openschuiven, heerst er eerder opluchting dan ontlading in het publiek. En vreemd genoeg blijft een gevoel van spanning ook de rest van het optreden uit. De opendoekjes van zowel noiselegende Keiji Haino (eerder op de dag z’n sologig gemist) en Attila Csihar zijn bijwijlen indrukwekkend, maar tijdens de lang uitgesponnen set worden we zelden echt meegezogen. Dat valt ook deels te wijten aan het wezen van een Sunn O))) performance: iedereen weet onderhand wat de precieze aard is van de ervaring, die fysieke confrontatie met de decibels. En bij momenten blijft dat ook overweldigend, net omdat het een puur lichamelijke sensatie is. Maar het orgastische ‘wat krijgen we nou’ dat je onvermijdelijk overvalt bij je eerste show, dat is er niet meer bij. We hopen niettemin dat ze nog vele komende generaties van noisefans mogen opvoeden.

En dan: dubstep op Roadburn! De wegen van de muzikale bloedbanden zijn ondoorgrondelijk, en zo komt het dat met Scorn een grote inspirator van de hedendaagse ondergrondse dance-scene dankzij z’n achtergrond in de grindcore en industrial hier de tweede dag komt afsluiten. Alvast kudos voor Mick Harris, dat hij niet terugvalt op een setje greatest hits uit de beginperiode van z’n project. Koppig speelt hij z’n nieuwe materiaal, dat meer raakpunten vertoont met Burial of Hyperdub, dan met pakweg Godflesh. De reacties lijken verdeeld: een moedig groepje danslustigen schaart zich voor het podium en gaat ongegeneerd uit de bol. Elders in de zaal wordt er ook geheadbangt of zit men goedkeurend voor zich uit te genieten, maar her en der horen we ook morrende reacties van wie het allemaal maar niks vindt, die electronische beats. Niettemin: we hopen dat het experiment voor de organisatie is geslaagd, en dat we volgend jaar ook voorzichtig een paar crossoveracts als Demdike Stare op de affiche zien.

(Dimitri Vossen, Maarten Schermer)

Poster Roadburn 2011

Ook het Franse Alcest, dat aftrapt op het hoofdpodium, wijkt af van de norm. De band speelde ooit black metal, maar heeft tegenwoordig vooral een shoegaze-geluid. De suizende, fuzzy gitaren spelen op een kalm tempo melancholische akkoorden, waardoor het geheel dromerig voorbij trekt. Je zou bijna denken dat Alcest bewust als opener is neergezet om het publiek even rustig aan het volume te laten wennen, voordat de volgende band er de beuk in gooit. Wanneer zanger Neige de hoogte in gaat, komt de zang in de buurt van Sigur Ros of zelfs de Cocteau Twins. Los daarvan doet het geheel vooral denken aan Jesu. Gelukkig is er zo nu en dan een versnelling in de nummers, waarbij de dubbele bass-drum het publiek wakker houdt, want de statische band met z’n lome tred kan niet tot het einde boeien.
Vervolgens smijten we ons in de drukte van de Bat Cave, de befaamde ‘bottleneck zaal’. Quest For Fire is harmonieuze psychrock in de beste traditie van Sleepy Sun of Black Meadow, en die sound wordt naadloos naar het podium gebracht. Enige minpuntje is de vlakke zang, die hier naakt van alle studiotrucerij wat te droog op de muziek ligt. Maar zeker wanneer de heren zich verliezen in klinkend samenspel, vliegen voor ons de eerste gensters van een Roadburnpodium.

Het schema voor de drie dagen zit eivol: 69 (!) bands over vier zalen. Dan kun je als organisatie nog zoveel zorg besteden aan de indeling, het is onvermijdelijk dat mensen tijdens een set weglopen om een stuk mee te pikken van de volgende band. Gelukkig zijn de zalen dicht bij elkaar, zodat we op tijd zijn voor Year Of No Light. Niet als enige overigens, want de kleine zaal van 013 is bomvol. En terecht, zo blijkt. Het Franse zestal werkt zich in een uur zeer bedreven door hun laatste album ‘Ausserwelt’ heen. Lange, uitgesponnen nummers, die net zoveel te maken hebben met doom, als met Godspeed You Black Emperor! en post-metal. Net als GYBE is YONL instrumentaal, en eveneens staan de Fransozen veelal met hun rug naar het publiek. Door strategisch geplaatst tegenlicht ontstaat hiermee een schimmenspel, dat iets komisch krijgt wanneer de twee drummers over hun kit en collega’s heen moeten klauteren naar de synthesizer vooraan op het podium. Maar het doet geen afbreuk aan de muziek, die door ronkende dalen gaat alvorens hoge toppen te bestormen. Op die momenten dreigen de drie gitaren aanvankelijk in een brij te veranderen, maar later wordt het geluid beter. Het geheel klinkt filmisch (ik had me voorgenomen geen ‘episch’ meer te schrijven), en we zijn dan ook zeer benieuwd naar de live soundtrack die de band morgen te horen zal brengen bij de horrorklassieker ‘Vampyr’.

Terug in de Batcave komt Zoroaster vervolgens finaal de fik steken. Zie ook de bandfoto, trouwens. Maar terzake: dit is een band die je best vlak voor een podium los in je gezicht krijgt geslagen. Nu de bloedserieuze post-metal à la Isis of Pelican alweer z’n beste tijd heeft gehad, is het terug tijd voor wat fun en swing in het genre. Geen toeval dus, dat onder andere deze band uit het broeierige zuiden wordt gevingerwezen als een aanstormende belofte. Die reputatie weten ze op Roadburn losjes waar te maken. Zelf situeren ze’t tussen Godflesh en Swervedriver, wij houden het op boogiesludge, al willen we er vooral geen definitief etiket op plakken, want de band blijkt in volle beweging naar een eigen geluid. Aanstekelijk en confronterend in één zucht.

Hoezeer we zo’n nieuwe wind ook toejuichen, op Roadburn blijft het leuk om af en toe nog eens ouwerwets in de “dooooom” te gaan hangen. Acid King is ondertussen ouwe getrouwe in het genre, en levert ook ouwerwetse ambacht. Dreunend zoemende mokerriffs en een Tarantino-achtige cool (de seventies exploitation projecties scherpen die nog wat aan), als tussendoortje blijft zoiets onovertroffen.

Een uurtje later maakt Woven Hand zijn opwachting, een optreden dat vanuit verschillende hoeken met argusogen wordt gevolgd, want hoe zou dit gedijen voor een Roadburn-publiek? In alle eerlijkheid: wij vonden David Eugene Edwards en z’n band (hier uitgekleed tot powertrio met orgel en drum) hier perfect op z’n plaats. Maar lag het aan de luim, of was hij daar écht zelf niet van overtuigd? Zijn bizarre, ogenschijnlijk defensieve houding tegen een welwillend publiek maakte van een in wezen krachtige performance een bijwijlen licht ongemakkelijke ervaring.

Eén van de buzzwords dit festival is zeker ‘occult rock’. Er broeit iets in het genre, zo heet het, en Blood Ceremony wordt de eerste band op het programma die ons wijzer moet maken wàt. Daar slagen ze bij aanvang niet volledig in. Specifiek in dit genre mag men voor ons gerust wat theatraal over de top gaan. Rook, kaarsen, onheilspellende attributen op het podium: yes please! Blood Ceremony staan als muzikanten zeker hun mannetje op het podium, en hun Canterbury progrock is bij momenten technisch zeer indrukwekkend. Maar de aankleding van het optreden is vrij kaal, waardoor het geheel bij momenten de uitstraling krijgt van een nuffige seventies fusionband. Enkel de theatrale handbewegingen en occulte tronies van zangeres-orgeliste-fluitiste (ja, zo’n band is het dus wél) moeten ons in een Hammer-horrorsfeertje sleuren. Dat is dus niet gelukt. Maar dankzij het muzikale meesterschap en puur vakkundig spelplezier van de band krijgen ze hier toch nog de goedkeuring. Weer ‘n groeiband.

Wat te verwachten van het Finse Circle? De avant-gardistische platen zijn moeilijk te duiden, de documentaire van vorig jaar zo mogelijk nog moeilijker. Het is vooral de band zelf die zich metal lijkt te vinden (New Wave Of Finnish Heavy Metal nog wel), maar of wij dat ook zo zien moet nog maar blijken. In eerste instantie lijkt het te lukken: na een experimenteel intro legt de band zich toe op theatrale spierballenrock, met een hoofdrol voor de zanger, die zijn partijen met veel pathos brengt, als een Finse Bruce Dickinson. Alleen, de nummers lijken meer tijd nodig te hebben om te eindigen dan te beginnen, want na een minuut of twee rocken gaan de band steeds over in minutenlange hypnotische stukken. De ene keer malende drone rock, dan weer progrock-gepingel, dan weer avant-jazz-improvisaties. Het is zeer onvoorspelbaar, en dat houdt het wel spannend, maar er is ook geen touw aan vast te knopen. Halverwege wordt er plotseling een lang stuk ingelast, waar de zanger en één van de gitaristen een onbegrijpelijk soort kabuki-spel uitvoeren, begeleid door minimale gitaarnoten. Dat we geen Fins spreken helpt natuurlijk niet, en we zijn er niet helemaal van overtuigd dat het veel zou helpen mochten we dat wel doen. Maar de zaal vindt het best. We kijken toe met een mengsel van verwondering en vermaak, maar er zit uiteindelijk te weinig lijn in om permanent te kunnen boeien.

Net zoals je elke keer op Roadburn thuiskomt met een paar nieuwe revelaties, tref je elk jaar ook een paar dinosaurussen die vooral uit respect voor hun bijdrage aan de genregeschiedenis mogen aantreden. Soms blijkt de tand des tijds onverbiddelijk te zijn toegeslagen- we herinneren ons het optreden van St. Vitus enkele jaren geleden, en huiveren. Pentagram heeft zich dankzij wat personeelswisselingen alvast zijn muzikale geloofwaardigheid behouden- de klassieke riffs pompen overtuigend de zaal in. Zanger Bobby Liebling was ooit de waanzinnige dracula in het genre, maar tegenwoordig neigt z’n podiumprésence eerder naar de Addams Family. Nog steeds sympathiek, dat wel, waarmee we hem uiteindelijk z’n zangpartijen- toononvast zou een understatement van jewelste zijn- vergeven. Tegen de tijd dat de klassieker ‘(Pay For) All Your Sins‘ luidkeels wordt meegebruld, staan we even ongegeneerd te bangen als de rest van de zaal.

De avond ontwikkelt zich stilaan naar het epicentrum van de avond: de uitvoering van het bepalende meesterwerk van de industrial metal, ‘Streetcleaner’ door Godflesh. De machine komt traag doch onderhuids dreigend op gang, als een pandoering die zich ongemerkt voltrekt. Maar een half uur later merken we opeens dat we al een tijdje de klappen waren aan’t incasseren, en voel je een volle zaal gewillig gebukt gaan onder de niet aflatende beuken van het duo. Bij zo’n band hoort natuurlijk ook het nostalgisch gemijmer dat het ooit relevanter, dreigender, beter was- maar we laten ons niet verblinden door nostalgie: dit is nog steeds een topact met een impact.

Als er al iets op aan te merken is, dan wel dit: anderhalf uur lang deze beukwals grenst aan masochisme. We maken gebruik van een pauze in het geweld om te ontsnappen, en zoeken zalving bij de paganistische vikingfolk van Wardruna. Vreemde band, dit- met enkele voormalige blackmetalhelden (waaronder de schrikwekkende Gaahl) die zijn thuisgekomen in hun traditie, en traditionele Noorse gezangen en instrumenten combineren in een drone-variant van de locale volksmuziek. Alweer een buitenbeentje dus, dat toch raak geprogrammeerd blijkt: iedereen is in volle vervoering door het geestverruimend effect van de ritualistische mantra’s met rendiervellentrommels.

Tenslotte is het veilig landen bij Carlton Melton. Sufgebeukt staan we zeker open voor een minder confronterend geluid, en dat is precies wat de Californiërs bieden. Het vijftal – althans op de plaat; de Batcave is stampvol, en van achteruit de zaal zijn maar drie man te ontwaren, maar het zou met gezien het gebodene niets verbazen dat de andere twee hun rug op het podium liggen – maakt een psychedelische mix van space-rock, krautrock en drones. Niet dat er helemaal geen scherpe randjes aan zitten, maar de stevige stukken die het midden houden tussen Hawkwind en Spaceman 3, worden afgewisseld met lange, geïmproviseerde passages die ons aan Moon Unit doen denken en anderen die neo-psych en drones met elkaar versnijden. Om het effect te verhogen, wordt achter de band allerlei kleurigs geprojecteerd, een moderne variant van de vloeistofprojectie. Het is wat voorspelbaar en muzikaal niet allemaal even hoogstaand, maar na een dag lang herrie is het geen onaangenaam hypnotisch alternatief voor de ‘metal disco’ die verderop plaats heeft. Waar het overigens niet erg druk blijkt te zijn als we later gaan kijken. Dan maar vroeg naar bed. Kan misschien ook geen kwaad, want morgen moeten we immers het geweld van Sunn O))) zien te weerstaan.

(Dimitri Vossen, Maarten Schermer)

Meer dan tien jaar heeft het geduurd voor YOB het Europese vasteland betrad, maar de eerste indruk was meteen verpletterend. Dit is niet zomaar doom metal; wie zich enigszins een rocker durft te noemen, moet YOB horen, én zien.

Op het podium is YOB-voorman Mike Scheidt een intimiderende verschijning, maar ernaast is hij El Sympatico. Hij pompt me enthousiast de hand wanneer ik hem aanspreek, leidt zijn band ginnegappend door een snelle fotosessie, en trekt dan uitgebreid tijd uit voor een stevig gesprek.

Dode poedel

Yob - Foto: Katrien Schuermans

Aangezien dit de eerste keer is dat jullie overzee zijn, mogen er wel een paar voor de hand liggende vragen gesteld worden. Zoals: waar komt jullie naam eigenlijk vandaan?
Mike Scheidt: “Die hebben we van een cartoon. Maar niet om daar concreet naar te verwijzen, ik vond het gewoon een leuk woord. Het is kort, het klinkt vaag, en zo kun je er een concept omheen bouwen zonder dat het meteen beladen wordt met associaties. Stel je voor dat je een band Death Poodle noemt, dan zit je er nadien mee – en dan wordt het moeilijk om buiten je paden te treden.
Maar ik ben toch niet zo slim als ik zou willen, want achteraf ontdekte ik dat YOB verschillende betekenissen heeft over heel de wereld.” (lacht)

Meer lezen?

Koop Gonzo (circus) #98 los via één van de verkooppunten of via de webshop.

Poster Roadburn 2010

Wat volgt is tot nog toe met stip het meest surrealistische beeld op deze Roadburn. De blonde vikingdochter Runhild Gammelsæter van Thor’s Hammer (in het dagelijkse leven: hoofd van een biotechnologisch bedrijf) betreedt het podium in een stijlvol zwarte avondjurk met laag uitgesneden rug, omringd door stapels versterkers. Wat onwennig glimlacht ze naar het ruig volk (we spreken tenslotte over een Sunn O))) nevenproject) dat haar vergezelt. Over de eerste dreigende feedback koert ze nog enkele lieflijke frazes, maar wanneer het volle geweld losbarst werpt ze plots het hoofd in de nek, en stoot een onaards lage grunt recht uit de maag. Een volle zaal weet niet wat ze hoort. Tussen de nummers door transformeert ze plots in een giecheltrien die het publiek omstandig in het Noors aanspreekt, en lacht ongedwongen met grapjes die gewoon onverstaanbaar zijn voor het gros van de aanwezigen. Stephen O’Malley staat in z’n vuistje te grijnzen: muzikaal is dit weinig meer dan Sunn O))) met een drumbeat, maar als performance heeft hij weer een opmerkelijke act neergezet op Roadburn.

We hoeven u niet te vertellen: de stofwolk uit Ijsland begint zijn sporen te laten op de affiche. Met een klein hartje komt de organisatie ons melden dat er vandaag wat verschuivingen zullen zijn, en dat morgen kleppers als Candlemass en Shrinebuilder verstek moeten geven. Een pluim voor het publiek, dat al die slechte tijdingen slechts beantwoordt met een bemoedigend applaus voor de gevonden noodoplossingen. Alvast een geluk bij een ongeluk: gisteren was het aanschuiven voor Earthless, vandaag verzekeren we ons van een balkonzitje bij hun ingelaste extra concert. En de lof die we voor het eerste concert hoorden zwaaien, kunnen we dit keer bevestigen: de band begint los uit de pols aan een schijnbaar ter plekke ontstane jam, en troont die het volgende uur mee langs een paar dozijn riffs, breaks en climaxen die telkens ontploffen in een nieuwe kaleidoskoop van klanken en sferen. Het is een grote kunst om een uurlange gitaarimprovisatie boeiend te houden. Het was te verwachten dat we op Roadburn één van de weinige bands kunnen zien die er daadwerkelijk in slagen. Isaiah Mitchell zou voor’t moment wel eens de beste gitarist op deze aardkloot kunnen zijn.

Ondanks de verwikkelingen is het aanbod op de twee grote podia vandaag meer dan voldoende om ons uit de kleine zaaltjes te houden. We werpen even een blik op Sarke op de Main Stage, zien een verschrikkelijk statische blackmetal band met een zanger die rustig over het podium struint, en besluiten dat we dan maar beter naar échte ouwe knarren gaan kijken. Over dus naar het Midi Theater voor Comus, die een klassieker in de jaren 1970 psychfolk op hun palmares hebben staan, en in het aanbod van Roadburn een opmerkelijk rustpunt vormen. Wat zeg ik, het is bijna een cultuurschok: twee akoestische gitaristen van gevorderde leeftijd, viool, bongo’s, en de toren gitaarversterkers is vast van iemand anders. Maar wie goed luistert, hoort in hun bezwerende drones en ritueel gezang toch de wortels van veel muziek die hier met meer distortion wordt gebracht. Helemaal strak zit het niet- een nieuwe song moet na een valse start zelfs herbegonnen worden- maar het virtuoze gitaarspel en de zelfrelativerende humor (knar 1: ‘Deze song gaat over een luguber onderwerp: een maagdenoffer!’ knar 2: ‘kijk niet naar mij, ik heb ‘em niet geschreven.’) maken veel goed. Wat ons betreft mogen dit soort stilistische uitstapjes volgend jaar wat vaker op de affiche.

Maar we zijn uiteindelijk gekomen om te rocken, en met Karma To Burn worden we terug op onze wenken bediend. Het trio maakt uitgeklede instrumentale composities van riffs en breaks, tot de compacte essentie overblijft- de pure rockgroove, stuwend, opwindend. Of toch: meestal. Spelen met clichés betekent ook: balanceren op de rand van het clichématige, en met enkele veel te lang uitgesponnen nummers tuimelt de band soms naar de verkeerde kant. Maar al bij al vinden we het een mooie afsluiter voor onze avond. Morgen valt er nog een hele dag dichte geluidsgolven te trotseren, en als het voor de organisatie een magere troost mag wezen: stiekem zijn we toch benieuwd naar de eventuele verrassingen die de onfortuinlijke gaatjes in de line-up zullen vullen.

Er bestaan makkelijker verteerbare binnenkomers dan het Noorse Shining. Opgericht door een Jaga Jazz-ist die er wat harder tegenaan wou gaan, en met hun nieuwe plaat “Blackjazz” herdefinieert het collectief alvast de term ‘over the top’. Het leek nauwelijks denkbaar dat de jongens die rondspattende noise-doomjazz op een podium enigszins accuraat zouden reproduceren, maar ze slaagden met verve. Elke virtuoze passage, vuilhete groove en onaards gehuil werd moeiteloos en met een verbeten oerkracht de zaal in gesmeten. Saxofonist Jørgen Munkeby was met z’n graatmagere lijf nog niet helemààl geloofwaardig wanneer hij een death grunt uit z’n strot perste, maar hij maakte des te meer indruk door los, en soms midden in een nummer, zijn sax te wisselen voor electrische gitaar, of een ongedefinieerd blaasinstrument dat klonk als Caspar Brotzmann in een slechte bui. Nauwelijks één band ver in de Roadburn, en we waren alweer een verrassing rijker.

Poster Roadburn 2010

Maar een goed deel van het programma bestaat dit jaar ook uit gevestigde waarden, en zo voeren we met Yob al in meer vertrouwde wateren. De gerespecteerde doomband speelt sinds de reünie in 2009 enkel nog live wanneer ze daar zin in hebben, waarvan acte. Zanger-gitarist Mike Scheidt kondigde bij aanvang doodleuk aan, dat de band vier nummers zou spelen, ‘and that will be the show’. Volgde een strakke set van minimale, in delay en reverb gedrenkte stoner met die lekker uitgesponnen opbouw waar een volle Roadburn wel pap van lust. En waar de band zelf ook zichtbaar plezier in kreeg. De concurrentie van Earthless op een ander podium maakte toch dat we vroegtijdig de zaal verlieten, om dan aan het Midi Theater toch de deur te worden gewezen: Earthless zat nokvol, en zo weten we slechts van horen zeggen dat de toeloop meer dan gerechtvaardigd was.

Bizar moment van de avond: het optreden van Eyehategod, een band die met hun misantropische sludge niet direct een imago van vrolijke Franzen kweekt, maar hier op het podium nog het meest de uitstraling had van een stelletje boerenrockers in de plaatselijke jeugdhonk. Er werd afgetrapt met onduidelijke technische storingen, waarbij de leemte werd opgevuld door humoristisch bedoelde aanzetten van ‘Sweet Home Alabama’. De setlist leek soms tussen de nummers door bedisseld te worden, en gitarist Jimmy Bower amuseerde zich te pletter met constante smoelentrekkerij naar z’n fans. Allemaal geen probleem, want het zat een strakke set niet in de weg, en de band beschikt over een oeuvre riffs om met overschot de zaal plat te krijgen.

Even verderop kwamen we in heel andere sferen terecht: Sons Of Otis hadden in het eerste deel van hun set de zaal duidelijk in trance gekregen met hun bedwelmende stoner instrumentals, dus was het voor laatkomers als wijzelf aanvankelijk wat moeilijk om nog mee te geraken. Nochtans viel er op het optreden niets af te dingen: deze jongens weten waar ze mee bezig zijn, en wie niet volgt blijft maar achter.

Niet zo bij Enslaved, waar we voorgaande vuistregel herschreven zagen tot: ‘wie niet volgt, loopt gewoon weg’. Er valt moeilijk de vinger op te leggen wàt er precies schortte. Hun melodieuze progmetal is weliswaar niet zo voor de hand liggend, maar dat kan van vele andere bands hier gezegd worden, die wél het publiek op hun hand kregen. En er werd op hoog niveau gemusiceerd. Misschien dat de plaatsing tussen de rechtoe-rechtaan mokerslagers Eyehategod en Goatsnake wat ongelukkig was? Wat er ook van zij: halverwege de set vertoonde de grote zaal heel wat lege plekken, en de sfeer was nihil.

We schoven verder naar de Green Room via het ‘sluispodium’, de Bat Cave, waar we met genoegen een verlengde pitstop maakte voor de revelatie van de avond: Night Horse. Werkelijk niéts doen ze, wat niet al eerder is gedaan. Maar hun psychedelische seventies retrorock werd zo aanstekelijk gebracht, dat iedere toevallige voorbijganger niet anders kon dan even blijven staan, om dan spontaan beginnen mee te feesten. Eender welke programmator die nog een gaatje heeft op de affiche van z’n festival, weet meteen wat gedaan. We misten zo wel het hele optreden van Monarch! (die om onbegrijpelijke redenen dan ook nog eens ruim een half uur vroeger dan gepland van het podium stapten), maar dat deerde geen moer.

De verwachtingen waren voelbaar gespannen voor de terugkeer van de nineties doomlegende (post-Obsessed, met zware QOTSA-banden? Hallo!) Goatsnake in originele bezetting. Ze maakten het helemaal waar. Op de hele avond niet zo’n muurdikke, gruizelige, alles in de omgeving vermalende sound gehoord, en dat wil wat zeggen op een festival als Roadburn. Zanger Pete Stahl had een paar nummers nodig om erin te komen, maar vanaf toen zat hij er ook plék op. Hoe bevredigend was dit optreden voor het wildenthousiaste publiek? Toen na afloop de organisatie nog even het woord nam, met de onvermijdelijke lijst gecancelde bands en programmawisselingen, werden ze enkel op gejuich onthaald. Toegegeven, het extra concert van Earthless dat voor de tweede festivaldag werd aangekondigd, zal daar zeker ook een aandeel in hebben, maar toch. Goatsnake beweest dat je in de doom waardig ouder kan worden. Met lustig fluitende oortjes trokken we de nacht in.

Sommige lieden lijden voor de kunstkritiek. Deze parttime polemist, bijvoorbeeld, offerde zich eerder dit jaar op de debuutbundel van de Vlaamse dichter Xavier Roelens onder de loep te nemen. Een staaltje van onbaatzuchtige toewijding, met maar één drijfveer: het cultuurvolk te behoeden voor kitsch en quatsch. Maar zelfs de lankmoedigste idealist heeft een tolerantiegrens. Zo hoeft u alvast niet meer te rekenen op Jurgen Tas om bijdragen te leveren over Sunn 0))). Ammenooitniet meer!

Hot or not?

Sunn O))) - Foto: Maarten Timmermans

De muziek van het Amerikaanse drone-duo dient men volgens de deskundologen niet te ‘beluisteren’, maar te ‘ondergaan’ – zoals een marteling, veronderstel ik. En het liefst nog live, want Greg Anderson en Stephen O’Malley zouden in wezen performancekunstenaars zijn (gebakkenluchtalarm!): ze concerteren bij voorkeur in kerkgebouwen, hullen zich in monnikspijen en omineuze droogijsnevelen en trakteren de toeschouwers op een “fysieke ervaring”, door hen te onderwerpen aan een purgatief pandemonium van donderende drones. Hemeltje.

Associeert u de term ‘drone’ uitsluitend met chagrijnige robots uit de Star Wars-cyclus? Dan bent u waarschijnlijk een onwaarschijnlijke nerd, een die zelfs moeite heeft om een denkbeeldig vriendinnetje aan de haak te slaan. U bent in élk geval geen reguliere bezoeker van indie muziekwebzines en/of gespecialiseerde platenzaken. Anders had u wel geweten dat drone metal (of doom drone of kortweg drone, voor de ingewijde vrienden) een subgenre is van doom metal dat de laatste jaren witgloeiend hot is – merkwaardig genoeg vooral in kringen van artistiekerige alternatievelingen, toch een publiek dat voorheen zijn neus ophaalde voor alles wat nog maar rook naar heavy metal. Er zit een patchoeliluchtje aan die volte-face.

Meningen

Misschien kruipen de hippe vogels voor het recensentengild, dat Sunn 0))) aan zijn borst heeft gedrukt. (Ik herinner me opeens een boze natte droom, waarin ik een poseur was: ik gaf geen kik toen de genadeloze muziekpers mijn eigen mening knevelde en mijn kritische zin geselde, en ik toonde zelfs slaafse gehoorzaamheid toen ik werd gedwongen om de kont te likken van een strontvervelende schijtgroep. Maar goed, dat even geheel terzijde.) De gezaghebbende, Amerikaanse hypegenerator Pitchfork maakte de band vrijwel eigenmachtig salonfähig in de indie-scene, onder meer door anno 2005 het album Black one een Best new music-etiket op te plakken. De artistieke geloofwaardigheid van Anderson en O’Malley steeg zelfs tot high culture-hoogten toen The New York Times een uitgebreid artikel aan hen wijdde. Sindsdien is het fenomeen Sunn 0))) een gespreksonderwerp op vernissages, waar highbrow rolkragen met brillen redekavelen over de idiosyncratische effecten van experimentele drone (beeld ik me toch gniffelend in).

De hype bereikte eerder dit jaar zijn voorlopige hoogtepunt met de release van Monoliths & Dimensions, intussen toch al het zevende studioalbum van de band. Het rockjournaille reageerde wederom eensluidend orgiastisch: allmusic gewaagde (vrij vertaald) van “de toekomst van de extreme rock én de avant-gardemuziek”, Drowned In Sound dropte de A-bom (“art”) en in mijn Vlaand’renland pikte ook De Standaard vrolijk aan bij de conga van kirrende critici die achter Sunn 0))) aan host. “Is dit de nieuwe klassieke muziek?” vroeg de krant zich nogal pathetisch af, voor ze in haar poging om het karakteristieke drone-geluid te beschrijven de tektonische clichébeeldspraak van stal haalde (ik méén het: als ik de logge gitaarakkoordenprogressies van Sunn 0))) nog één keer vergeleken hoor of zie worden met botsende aardplaten, ga ik gillen als een mager speenvarken dat met zijn pezerik gekneld zit tussen twee botsende aardplaten.) Maar ja, geleende meningen drukt men nu eenmaal het makkelijkst uit in geleende formuleringen.

Pretentieus

Het koningskoppel van de drone – al bestempelen zijzelf hun muziek als power ambient – toont zich op Monoliths & dimensions in elk geval van zijn meest kunstzinnige kant, door op de cd-cover uit te pakken met een schilderij van de minimalistische beeldhouwer Richard Serra, en een eclectische keur van gastmusici te presenteren. Zijn onder anderen van de partij: de Australische avant-gardegitarist (en huisvriend) Oren Ambarchi, de Amerikaanse violist slash arrangeur Eyvind Kang, Earth-groepsleider annex drone-pionier Dylan Carlson, de jonge jazztrompettist Cuong Vu en de gerespecteerde jazztrombonisten Julian Priester en Stuart Dempster. Een potentieel vruchtbare symbiose van stijlen, die zelfs de nieuwsgierigheid prikkelde van uw dienaar. (En die was toch een notoire Sunn 0)))-scepticus, die hun vorige platen stuk voor stuk had afgekraakt als zijnde pretentieuze, monotone bagger. Toegegeven, dat klonk misschien een tikkeltje simplistisch.)

Na Monoliths & Dimensions een x-aantal keer te hebben ondergaan (dat betekent eigenlijk gewoon dat men probeert niet te hard op de muziek te letten), denk ik een billijk oordeel te kunnen vellen. Sunn 0)))’s vrijage met klassiek en jazz leidt niet tot de stilletjes verhoopte postmoderne S & M-orgie (waarmee ik Strings & Metal bedoel, maar stel u daar alstublieft niet de kwelling van een bombastische, overbodige Metallica-sof bij voor). Het resultaat klinkt daarentegen precies zoals Anderson en O’Malley het al tijdens de opnamen hadden aangekondigd: als een abstract onderzoek (gebakkenluchtalarm!) naar de mogelijkheden van de sonische wisselwerking tussen de verschillende instrumenten. Lees: als pretentieuze, monotone bagger.

Monotoon

Sunn O))) - Foto: Maarten Timmermans

De albumtitel dekt grotendeels de lading: Monoliths & dimensions herbergt vier eendimensionale drone-monolieten. Neem de openingstrack Aghartha, een epos van ruim zeventien minuten dat de luisteraar meeneemt op een emotionele roetsjbaan van achtereenvolgens onverschilligheid, verveling, teleurstelling en ergernis. Het is hemeltergend dat de band niet creatiever omspringt met zijn nochtans aanzienlijk uitgebreide klankenpalet. Al hebben de erg voorspelbare gitaar-drones van Sunn 0))) altijd al laten vermoeden dat de “performancekunstenaars” niet bovenmatig muzikaal zijn. De heren koketteren niettemin graag met hun musicologische boekenwijsheid. Zo blijkt uit interviews dat ze onder meer bekend zijn met de tintinnabuli-theorie van de Estse minimalistische componist Arvo Pärt. Loutere gewichtigdoenerij? Hun tintinnabuli-toepassingen zitten in elk geval goed verstopt, in kakkineuze kakofonieën als Big church (Megszentségteleníthetetlenségeskedéseitekért) en Alice. Beide tracks zijn wél de interessantste, want veruit muzikaalste Sunn 0)))-experimenten tot op heden. Om die uitspraak evenwel prompt tot zijn juiste proporties terug te brengen, hoeft u ze alle twee maar eens esthetisch af te wegen tegen Spiegel im Spiegel en Für Alina, tintinnabuli-schoolvoorbeelden van Pärt zelve. Een schimplach kunt u onderdrukken door in een onrijpe citroen te bijten.

Camp

Maar de aantrekkingskracht van Sunn 0))) lijkt vooral te schuilen in de unheimische sfeer die de band volgens aanhangers weet te scheppen. En afgaande op de bibberige commentaren van diezelfde verschrikte schijtebroeken, dragen de vocale gastoptredens van de black metal-veteraan Attila Csihar in niet geringe mate bij tot de “sinistere” sound van de platen. “Attila Csihar, zou hij daar el bandido kunnen zijn die Mayhems black metal-klassieker De mysteriis dom sathanas heeft ingebruld?” vraagt de stuitend erudiete Gonzo (circus)-lezer zich dan monkelend af. Correct! De Hongaarse vader-van-twee geniet door zijn staat van dienst in de black metal-schemerwereld een boosaardige reputatie – hij is “tr00” en “kvlt”, om het vakjargon te bezigen. Dat maakt van hem een graag geziene gast bij de drone-druïden Anderson en O’Malley, die grossieren in griezelclichés om een occult imago te bestendigen. Csihar liet voor het eerst van zich horen op het album White 2 uit 2004 en zorgt voor een haha-erlebnis op Monoliths & Dimensions. Zijn Hongaarse accent (denk aan Gary Oldmans vertolking van de Transsylvaanse bloedgraaf in Bram Stoker’s Dracula, met extra rrrrollende r’en) en moedeloze toon klinken namelijk nog steeds dermate camp, dat ik vooral bang ben voor incontinente ongelukjes ten gevolge van mijn onbedaarlijke lachbuien. Zijn gekunstelde poging tot akeligheid maakt integraal deel uit van het maniërisme dat het oeuvre van Sunn 0))) kenmerkt. Cynici zouden schamperen: “Kitsch.” Sarcasten zouden zelfs schimpen: “Quatsch!”

Dweperij

Sunn O))) - Foto: Maarten Timmermans

Afijn, de hele hype rond Sunn 0))) lijkt mij een geval van kouwe drukte, opgepord door de stokebranden van de muziekpers en de kunstwereld, die een coole noviteit zochten waaraan ze zich konden verwarmen in intieme, elitaire kring. Wie het “Trager, en veel luider!”-advies van zijn logopediste ook ter harte wil nemen bij zijn muziekkeuze, kan in het drone-genre veel boeiendere bands ontdekken: Earth, Nadja en Boris, om maar drie relatief bekende namen te noemen. De stelling dat Sunn 0))) ons kunst schenkt, is een gotspe. En je reinste dweperij. Ik spring nog liever brandend van een brug in een beek benzine dan dat ik ook de volgende Sunn 0)))-cd moet uitzitten en bespreken. En als die plaat buiten alle verwachting géén pretentieuze, monotone bagger zou blijken te zijn, trakteer ik met Vrouwendag een rabiate feministe op een feestelijk glaasje schoonmaakmiddel.

PS: Wil iemand me eens verklappen wat de geheimzinnige, ultra-agglutinerende, Hongaars ogende neventitel van de track Big church (Megszentségteleníthetetlenségeskedéseitekért) betekent? En zeg nu niet: “Grote kerk.”

Luister naar nieuw werk van Stephen O’Malley: www.ideologic.org/?news=2446

Roadburn 2009

Maar zover zijn we dus nog niet. Van Grails halen we helaas nauwelijks het laatste nummer, maar daar hadden we gerust een hele set van kunnen uitzitten. Mooi gelaagde postrock met een dubby ondergrond, deed zelfs wat aan Massive Attack op z’n donkerst denken bij momenten. Staat alvast op ons lijstje ‘nog nader uit te checken’.

Six Organs of Admittance verraste vervolgens in de kleine zaal, met een aanzienlijk steviger geluid dan we met de albums in het achterhoofd hadden verwacht. Nochtans had Ben Chasny enkel z’n akoestische gitaar en wat pedalen meegebracht, maar hij jaagde die wel door verschillende versterkers, met een lekker zwaargelaagd geluid als resultaat. De bezwerende basplukken gingen er lekker door stampen, en vormden een voortdurend drijvende kracht voor z’n virtuoos gitaarspel. Soms klonk het zuiders, dan weer meditatief oriëntaals, en af en toe ging Chasny in de overdrive en bracht hij z’n songs met een zinderende feedback tot een hoogtepunt. Een soloperformer moet doorgaans al van goede huize komen om ons van begin tot einde in de zaal te houden, Chasny slaagde er moeiteloos in, en deed ons roepen om meer.

Gelukkig werd deze topper gevolgd door gewoon nóg eentje, in de grote zaal. Dylan Carlson van Earth heeft de laatste jaren een indrukwekkende hernieuwde grip op z’n carrière gekregen. Na onverhoeds met drie obscure langspelers een hele generatie te hebben geïnspireerd tot een nieuwe ontwikkeling binnen de metal, bouwt hij nu voort op dezelfde grondslagen, in een compleet nieuwe richting. Earth is heden ten dage elementale rock, die elke riff tot op de hartslag vertraagt en binnenste buiten keert. De perfecte soundsystem van de Grote Zaal deed weeral z’n werk, en de loeiharde, vuistdikke sound viel in al z’n glorie te bewonderen. Earth op Roadburn was een puur genot, ook voor het oog- alleen al het slow-motion drumwerk van Adrienne Davis was voldoende om een trance te induceren.

Misschien was het door die twee prachtconcerten, dat we lichtjes teleurgesteld waren in Om. We waren nochtans gewillig- de eerste zaalvullende basgroove lieten we los door de knoken gaan- maar na enkele nummers sloeg al de déja vu toe. Was deze band op plaat niet gevarieerder, avontuurlijker, kronkelend eerder dan rechtdoor? In elk geval besloten we ons stilletjes terug te trekken, nog wat te gaan keuvelen in de merchruimte, en de mentale voorbereiding aan te vatten op het gebeuren van de avond: Neurosis.

Want vergis u niet, de band heeft z’n welhaast mythische reputatie voor een reden: in de aanloop naar hun aantreden op Roadburn was de sfeer in de Grote Zaal met een rituele dolk te snijden. De band beschouwt elk optreden als een loutering voor lichaam en geest, en de ontlading bij aanvang was dan ook bijna tastbaar- van bij de eerste aardschokkende riff en de explosie van over-the-top visuals op het netvlies ging de hele congregatie uit z’n dak. Neurosis live is het dichtste wat de mensheid ooit bij een veldslag op Midden-Aarde zal geraken, en dat zal altijd zo blijven. Graag hadden we nog meer details gegeven, en even graag hadden we nog verslag uitgebracht van Skullflower en het ambient broertje van de headliner, Tribes of Neurot. Maar we waren zalig lamgeslagen, en konden nog slechts in een vreemdsoortig chaotische staat van zen worden afgevoerd. Loutering van lichaam en geest indeed.

NAWOORD: bij de finale edit van deze teksten slaan we er nog even de reviews bij diverse collega’s erop na. En wat blijkt: iedereen heeft zowaar z’n hoogst persoonlijke Roadburn meegemaakt, vaak volledig verschillend van, of zelfs ronduit tegengesteld aan de volgende. Ik denk dat zulks nog het beste bewijs is, en het grootste compliment: Roadburn is voor iedereen z’n eigen trip.

Roadburn 2009

We zoeken even verpozing in de bescheiden doch drukbezochte merchruimte. Deze hoek van de muzikale underground besteedt over het algemeen veel moeite aan de visuele inkleding van hun geluidswaar, en dat wordt beloond met een select maar fanatiek publiek dat nog wel degelijk zijn geld besteedt aan plaat- en cd-werk. En ook hier geldt weer: wie een goede beurt maakt op het podium, ziet dat nadien vertaald in een opstoot van aandacht aan de merchstand.
Ik vermoed dat Mono zich zo heeft verzekerd van mooie sales. Hun passage op Roadburn was een majestueuze triomf, waarbij hun muziek de perfecte eigen soundtrack vormde. Visueel was het een plaatje: de backline als een monolitische rots van versterkers, en de drummer met zijn plechtstatige gong als middelpunt. Daarvoor de drie muzikanten, het hele optreden lang bijna gezichtsloos achter hun wiegende zwartharen gordijn, volledig één met de lange krullen van geluid die zich ontsponnen, dan weer terugrolden, als een getijdegolf van muziek. Doorheen de zaal was het muisstil, de treden een zittribune voor het in één beweging meedeinende publiek. Voor een band als Mono, al tien jaar in de subdivisie (‘voer voor kenners’, zeg maar) de ideale omstandigheden om wat zieltjes te winnen bij een welwillend publiek. Waarvan akte.

Wàt hadden we ons graag omver laten blazen door het oorverdovend ontwaken van Cathedral uit z’n winterslaap. Maar helaas: de doomgigant wreef zich de eerste minuten nog verdwaasd de ogen uit, en het eerste stuk van het optreden speelde de band ogenschijnlijk met stramme spieren. Vooral opperhoofd Lee Dorrian, nochtans meteen stevig in vorm inzake de verplichte Ozzy-danspasjes, wist tijdens de eerste nummers maar met moeite de juiste foute noten (toonvast is zijn zangstijl sowieso nooit) te raken.
Maar eerlijk is eerlijk: halverwege het concert vond de groep z’n verse adem, en vanaf dan was het genieten geblazen. Dat de fans er vooral waren voor ouder werk hadden ze ook wel begrepen, en die verwachting werd zonder morren ingelost- tot obligate afsluiter ‘Hopkins Witchfinder General’ toe. Niet essentiëel, wel geslaagd.

Voor Dorrian & Co moet de double bill met een groot voorbeeld een leuke opsteker zijn geweest, maar persoonlijk had ik weinig boodschap aan de belegen sound van Saint Vitus. De knarren werden door het publiek onthaald met enige breeddenkende goodwill, maar die kon ik zelf maar met moeite opbrengen, zeker toen bleek dat de band er een absoluut beroerde drummer op nahield. Bleef over: een grijsgemaand curiosium, waarbij na tien minuten zelfs het lachen verging.

Snel dus naar de Green Room, waar Dragontears het soelaas biedt waar wel meer vluchtenden naar snakken, zo blijkt uit de volkstoeloop. De Kopenhagers gaan live wel wat wilder tekeer dan op plaat, met hun aan de sixties schatplichtige psych. Regelmatig staken zelfs echo’s van ouwe Monster Magnet de kop op. En toch: de songs bleven mooi overeind in de jams, en hadden nét genoeg slimme hoekjes om het tot de laatste noot interessant te houden. Mooi concertje alweer.

Graag hadden we nog gebleven voor de Japanse Satanrockers van Church Of Misery, maar het gezelschap is óp en morgen volgt nog een heftige dag. Later zullen we vernemen dat de afwezigen ongelijk hadden, maar ik hoef niet zo nodig steeds gelijk te krijgen. Het quota puike optredens is voor vandaag wel bereikt.

Roadburn 2009

Want vandaag kunnen ze alvast terugblikken op een legendarisch goede driedaagse, die puur muzikaal plezier combineert met een vooruitstrevende staalkaart van… tja, hoe vatten we dat brede palet eigenlijk onder één noemer? ‘Stoner’ lijkt zo denigrerend (al was ‘Grass Company’ natuurlijk wel een prominente sponsor), en geeft net als ‘psychedelisch’ teveel connotaties bij wat eigenlijk gewoon goeie muziek is om je -al dan niet nuchter- compleet in te verliezen. Bovendien hoorden we doorheen het festival zo’n verscheidene klanken- weidse woestijnblues, extreme blackmetal, Twin Peaks jazz- dat we ons aan dergelijk labelplakken niet gaan bezondigen. Een overzichtje van al dat lekkers dan maar?

Donderdagnamiddag, en de verkeersgoden waren ons alvast niet gunstig gezind, de heidense pelgrims uit het zuiderland. Volop file, en daarmee onze afspraak voor het podium gemist met Ufomammut en Baroness. Dus hebben we het uit tweede hand, dat UM wat verloren gingen in een zelfs voor hen te zompig geluid, terwijl Baroness zich kweet van een keurige doch wat routineuze set. Ach, die jongens staan toch vooraan in de rij om een volgende Mastodon te worden- met wat geluk krijgen we ze nog genoeg te horen.

We betraden pas de zaal op de tonen van Amon Duul. Beetje jammer, want oudbakken krautrock was geen goede voorbode van het innovatief geestverruimend geweld dat we voor de komende dagen verwachtten. Alle respect voor wegbereiders en zo, maar het pleit waarschijnlijk voor de huidige navolgers dat het origineel anno nu hopeloos gedateerd oogt en klinkt.

Over naar Zu in de Kleine Zaal, een trio Italianen met bas, drum en een vette sax, die vanop een punk-metalbedje opwindende freejazz serveren, en daarmee in een oogwenk een zaal weten in te pakken. Of zo blijkt toch hier. En al gauw wordt ons een sterkte van het festival duidelijk: alhoewel vele van de geprogrammeerde bands al een heel palmares aan cd- of vinyluitgaven hebben, wordt hier vooral met liveprestaties geschermutseld. Onbekend maakt interessant, en een pakkende show trekt enthousiast volk. De vrijwel perfecte omstandigheden maken de ervaring voor beide partijen, publiek én muzikant, alleen maar beter: een zuiver geluid ondanks het forse volume van de meeste bands, piekfijne visuals, zelfs de puike dj’s tussen de bedrijven door.

Motorpsycho is anders geen onbekende voor de gemiddelde Roadburner, en m’n pet verwed dat de meesten hier al verschillende van hun shows hebben gezien. Bovendien is het een band die onvermoeibaar toert, al bijna twintig jaar lang. Begrijpelijk dus, dat hun doortocht op het hoofdpodium niet dezelfde evenementswaarde kreeg toebedeeld als bijvoorbeeld Cathedral op vrijdag, of Neurosis/Neurot als afsluiter. Het gros van het publiek kwam even in de jams hangen, om dan weer andere, minder vertrouwde oorden op te zoeken. En zo miste het optreden wat sfeer, alhoewel de heren bijzonder op dreef waren, en alleen al in hun openingsnummers spreiden ze hun fenomenale gevoel voor samenspel en -zang  tentoon (de verse drummer Kenneth Kapstad is duidelijk al helemaal méé). Maar ik steek m’n hand in eigen boezem: de honger naar nieuwe verrassingen was te groot om dit helemaal uit te zitten, en even later stonden we in de Green Room, klaar voor Wolves In The Throne Room.

Die hadden zich bij hun vorige doortocht alhier een dijk van een reputatie gespeeld, wat de verwachtingen hoog deed oplopen. Die losten ze slechts ten dele in- het was gewoon steengoed, in plaats van weergaloos overrompelend (zoals mij was beloofd). Verschrikkelijk sfeervolle blackmetal, waar de overdonderende geluidsstorm je in het gezicht striemt. Maar tegelijk dwarrelen door de muur, bijna onmerkbaar verborgen in de chaos, serene melodielijnen naar boven. Een uiterst precair evenwicht dus, en jammer dat de band het zelf af en toe die balans uit het oog verloor, waarbij dan meteen ook even de sfeer zoek raakte. Gelukkig waren daar de prachtige visuals- bergtoppen in een sneeuwstorm, onpeilbare valleiwouden- om ze toch vast te houden. Een volgende keer gaan we zeker weer kijken, en misschien is het dan wel hélemaal raak.

Het einde van Motorpsycho wilden we nog even meemaken, en daar leek het of we nooit waren weggeweest. En dan meteen terug naar de Green Room, voor een inlandse uitsmijter: The Devil’s Blood, een met uitgestreken, en letterlijk bloedbesmeurd gezicht vertolkte pastiche op de seventies horrorrock van pakweg Alice Cooper of ouwe Pentagram.  Druipkaarsen op het podium, en een bezwerende toverkol op de vocals. En verrassend genoeg ook enkele sterke songs in huis, die samen met puik muzikantenschap (wel niet overboord gaan met die psychjams, jongens) de band een pure gimmickstatus deden overstijgen. Niet iedereen z’n meug, maar wat mij betreft de perfecte late night show als slaapmutsje.

(dv)