Roadburn 2009

Maar zover zijn we dus nog niet. Van Grails halen we helaas nauwelijks het laatste nummer, maar daar hadden we gerust een hele set van kunnen uitzitten. Mooi gelaagde postrock met een dubby ondergrond, deed zelfs wat aan Massive Attack op z’n donkerst denken bij momenten. Staat alvast op ons lijstje ‘nog nader uit te checken’.

Six Organs of Admittance verraste vervolgens in de kleine zaal, met een aanzienlijk steviger geluid dan we met de albums in het achterhoofd hadden verwacht. Nochtans had Ben Chasny enkel z’n akoestische gitaar en wat pedalen meegebracht, maar hij jaagde die wel door verschillende versterkers, met een lekker zwaargelaagd geluid als resultaat. De bezwerende basplukken gingen er lekker door stampen, en vormden een voortdurend drijvende kracht voor z’n virtuoos gitaarspel. Soms klonk het zuiders, dan weer meditatief oriëntaals, en af en toe ging Chasny in de overdrive en bracht hij z’n songs met een zinderende feedback tot een hoogtepunt. Een soloperformer moet doorgaans al van goede huize komen om ons van begin tot einde in de zaal te houden, Chasny slaagde er moeiteloos in, en deed ons roepen om meer.

Gelukkig werd deze topper gevolgd door gewoon nóg eentje, in de grote zaal. Dylan Carlson van Earth heeft de laatste jaren een indrukwekkende hernieuwde grip op z’n carrière gekregen. Na onverhoeds met drie obscure langspelers een hele generatie te hebben geïnspireerd tot een nieuwe ontwikkeling binnen de metal, bouwt hij nu voort op dezelfde grondslagen, in een compleet nieuwe richting. Earth is heden ten dage elementale rock, die elke riff tot op de hartslag vertraagt en binnenste buiten keert. De perfecte soundsystem van de Grote Zaal deed weeral z’n werk, en de loeiharde, vuistdikke sound viel in al z’n glorie te bewonderen. Earth op Roadburn was een puur genot, ook voor het oog- alleen al het slow-motion drumwerk van Adrienne Davis was voldoende om een trance te induceren.

Misschien was het door die twee prachtconcerten, dat we lichtjes teleurgesteld waren in Om. We waren nochtans gewillig- de eerste zaalvullende basgroove lieten we los door de knoken gaan- maar na enkele nummers sloeg al de déja vu toe. Was deze band op plaat niet gevarieerder, avontuurlijker, kronkelend eerder dan rechtdoor? In elk geval besloten we ons stilletjes terug te trekken, nog wat te gaan keuvelen in de merchruimte, en de mentale voorbereiding aan te vatten op het gebeuren van de avond: Neurosis.

Want vergis u niet, de band heeft z’n welhaast mythische reputatie voor een reden: in de aanloop naar hun aantreden op Roadburn was de sfeer in de Grote Zaal met een rituele dolk te snijden. De band beschouwt elk optreden als een loutering voor lichaam en geest, en de ontlading bij aanvang was dan ook bijna tastbaar- van bij de eerste aardschokkende riff en de explosie van over-the-top visuals op het netvlies ging de hele congregatie uit z’n dak. Neurosis live is het dichtste wat de mensheid ooit bij een veldslag op Midden-Aarde zal geraken, en dat zal altijd zo blijven. Graag hadden we nog meer details gegeven, en even graag hadden we nog verslag uitgebracht van Skullflower en het ambient broertje van de headliner, Tribes of Neurot. Maar we waren zalig lamgeslagen, en konden nog slechts in een vreemdsoortig chaotische staat van zen worden afgevoerd. Loutering van lichaam en geest indeed.

NAWOORD: bij de finale edit van deze teksten slaan we er nog even de reviews bij diverse collega’s erop na. En wat blijkt: iedereen heeft zowaar z’n hoogst persoonlijke Roadburn meegemaakt, vaak volledig verschillend van, of zelfs ronduit tegengesteld aan de volgende. Ik denk dat zulks nog het beste bewijs is, en het grootste compliment: Roadburn is voor iedereen z’n eigen trip.

Roadburn 2009

We zoeken even verpozing in de bescheiden doch drukbezochte merchruimte. Deze hoek van de muzikale underground besteedt over het algemeen veel moeite aan de visuele inkleding van hun geluidswaar, en dat wordt beloond met een select maar fanatiek publiek dat nog wel degelijk zijn geld besteedt aan plaat- en cd-werk. En ook hier geldt weer: wie een goede beurt maakt op het podium, ziet dat nadien vertaald in een opstoot van aandacht aan de merchstand.
Ik vermoed dat Mono zich zo heeft verzekerd van mooie sales. Hun passage op Roadburn was een majestueuze triomf, waarbij hun muziek de perfecte eigen soundtrack vormde. Visueel was het een plaatje: de backline als een monolitische rots van versterkers, en de drummer met zijn plechtstatige gong als middelpunt. Daarvoor de drie muzikanten, het hele optreden lang bijna gezichtsloos achter hun wiegende zwartharen gordijn, volledig één met de lange krullen van geluid die zich ontsponnen, dan weer terugrolden, als een getijdegolf van muziek. Doorheen de zaal was het muisstil, de treden een zittribune voor het in één beweging meedeinende publiek. Voor een band als Mono, al tien jaar in de subdivisie (‘voer voor kenners’, zeg maar) de ideale omstandigheden om wat zieltjes te winnen bij een welwillend publiek. Waarvan akte.

Wàt hadden we ons graag omver laten blazen door het oorverdovend ontwaken van Cathedral uit z’n winterslaap. Maar helaas: de doomgigant wreef zich de eerste minuten nog verdwaasd de ogen uit, en het eerste stuk van het optreden speelde de band ogenschijnlijk met stramme spieren. Vooral opperhoofd Lee Dorrian, nochtans meteen stevig in vorm inzake de verplichte Ozzy-danspasjes, wist tijdens de eerste nummers maar met moeite de juiste foute noten (toonvast is zijn zangstijl sowieso nooit) te raken.
Maar eerlijk is eerlijk: halverwege het concert vond de groep z’n verse adem, en vanaf dan was het genieten geblazen. Dat de fans er vooral waren voor ouder werk hadden ze ook wel begrepen, en die verwachting werd zonder morren ingelost- tot obligate afsluiter ‘Hopkins Witchfinder General’ toe. Niet essentiëel, wel geslaagd.

Voor Dorrian & Co moet de double bill met een groot voorbeeld een leuke opsteker zijn geweest, maar persoonlijk had ik weinig boodschap aan de belegen sound van Saint Vitus. De knarren werden door het publiek onthaald met enige breeddenkende goodwill, maar die kon ik zelf maar met moeite opbrengen, zeker toen bleek dat de band er een absoluut beroerde drummer op nahield. Bleef over: een grijsgemaand curiosium, waarbij na tien minuten zelfs het lachen verging.

Snel dus naar de Green Room, waar Dragontears het soelaas biedt waar wel meer vluchtenden naar snakken, zo blijkt uit de volkstoeloop. De Kopenhagers gaan live wel wat wilder tekeer dan op plaat, met hun aan de sixties schatplichtige psych. Regelmatig staken zelfs echo’s van ouwe Monster Magnet de kop op. En toch: de songs bleven mooi overeind in de jams, en hadden nét genoeg slimme hoekjes om het tot de laatste noot interessant te houden. Mooi concertje alweer.

Graag hadden we nog gebleven voor de Japanse Satanrockers van Church Of Misery, maar het gezelschap is óp en morgen volgt nog een heftige dag. Later zullen we vernemen dat de afwezigen ongelijk hadden, maar ik hoef niet zo nodig steeds gelijk te krijgen. Het quota puike optredens is voor vandaag wel bereikt.

Roadburn 2009

Want vandaag kunnen ze alvast terugblikken op een legendarisch goede driedaagse, die puur muzikaal plezier combineert met een vooruitstrevende staalkaart van… tja, hoe vatten we dat brede palet eigenlijk onder één noemer? ‘Stoner’ lijkt zo denigrerend (al was ‘Grass Company’ natuurlijk wel een prominente sponsor), en geeft net als ‘psychedelisch’ teveel connotaties bij wat eigenlijk gewoon goeie muziek is om je -al dan niet nuchter- compleet in te verliezen. Bovendien hoorden we doorheen het festival zo’n verscheidene klanken- weidse woestijnblues, extreme blackmetal, Twin Peaks jazz- dat we ons aan dergelijk labelplakken niet gaan bezondigen. Een overzichtje van al dat lekkers dan maar?

Donderdagnamiddag, en de verkeersgoden waren ons alvast niet gunstig gezind, de heidense pelgrims uit het zuiderland. Volop file, en daarmee onze afspraak voor het podium gemist met Ufomammut en Baroness. Dus hebben we het uit tweede hand, dat UM wat verloren gingen in een zelfs voor hen te zompig geluid, terwijl Baroness zich kweet van een keurige doch wat routineuze set. Ach, die jongens staan toch vooraan in de rij om een volgende Mastodon te worden- met wat geluk krijgen we ze nog genoeg te horen.

We betraden pas de zaal op de tonen van Amon Duul. Beetje jammer, want oudbakken krautrock was geen goede voorbode van het innovatief geestverruimend geweld dat we voor de komende dagen verwachtten. Alle respect voor wegbereiders en zo, maar het pleit waarschijnlijk voor de huidige navolgers dat het origineel anno nu hopeloos gedateerd oogt en klinkt.

Over naar Zu in de Kleine Zaal, een trio Italianen met bas, drum en een vette sax, die vanop een punk-metalbedje opwindende freejazz serveren, en daarmee in een oogwenk een zaal weten in te pakken. Of zo blijkt toch hier. En al gauw wordt ons een sterkte van het festival duidelijk: alhoewel vele van de geprogrammeerde bands al een heel palmares aan cd- of vinyluitgaven hebben, wordt hier vooral met liveprestaties geschermutseld. Onbekend maakt interessant, en een pakkende show trekt enthousiast volk. De vrijwel perfecte omstandigheden maken de ervaring voor beide partijen, publiek én muzikant, alleen maar beter: een zuiver geluid ondanks het forse volume van de meeste bands, piekfijne visuals, zelfs de puike dj’s tussen de bedrijven door.

Motorpsycho is anders geen onbekende voor de gemiddelde Roadburner, en m’n pet verwed dat de meesten hier al verschillende van hun shows hebben gezien. Bovendien is het een band die onvermoeibaar toert, al bijna twintig jaar lang. Begrijpelijk dus, dat hun doortocht op het hoofdpodium niet dezelfde evenementswaarde kreeg toebedeeld als bijvoorbeeld Cathedral op vrijdag, of Neurosis/Neurot als afsluiter. Het gros van het publiek kwam even in de jams hangen, om dan weer andere, minder vertrouwde oorden op te zoeken. En zo miste het optreden wat sfeer, alhoewel de heren bijzonder op dreef waren, en alleen al in hun openingsnummers spreiden ze hun fenomenale gevoel voor samenspel en -zang  tentoon (de verse drummer Kenneth Kapstad is duidelijk al helemaal méé). Maar ik steek m’n hand in eigen boezem: de honger naar nieuwe verrassingen was te groot om dit helemaal uit te zitten, en even later stonden we in de Green Room, klaar voor Wolves In The Throne Room.

Die hadden zich bij hun vorige doortocht alhier een dijk van een reputatie gespeeld, wat de verwachtingen hoog deed oplopen. Die losten ze slechts ten dele in- het was gewoon steengoed, in plaats van weergaloos overrompelend (zoals mij was beloofd). Verschrikkelijk sfeervolle blackmetal, waar de overdonderende geluidsstorm je in het gezicht striemt. Maar tegelijk dwarrelen door de muur, bijna onmerkbaar verborgen in de chaos, serene melodielijnen naar boven. Een uiterst precair evenwicht dus, en jammer dat de band het zelf af en toe die balans uit het oog verloor, waarbij dan meteen ook even de sfeer zoek raakte. Gelukkig waren daar de prachtige visuals- bergtoppen in een sneeuwstorm, onpeilbare valleiwouden- om ze toch vast te houden. Een volgende keer gaan we zeker weer kijken, en misschien is het dan wel hélemaal raak.

Het einde van Motorpsycho wilden we nog even meemaken, en daar leek het of we nooit waren weggeweest. En dan meteen terug naar de Green Room, voor een inlandse uitsmijter: The Devil’s Blood, een met uitgestreken, en letterlijk bloedbesmeurd gezicht vertolkte pastiche op de seventies horrorrock van pakweg Alice Cooper of ouwe Pentagram.  Druipkaarsen op het podium, en een bezwerende toverkol op de vocals. En verrassend genoeg ook enkele sterke songs in huis, die samen met puik muzikantenschap (wel niet overboord gaan met die psychjams, jongens) de band een pure gimmickstatus deden overstijgen. Niet iedereen z’n meug, maar wat mij betreft de perfecte late night show als slaapmutsje.

(dv)

De intieme bovenzaal in het Amsterdamse Paradiso is voor de helft gevuld, het publiek een mengeling van nieuwsgierigen en liefhebbers. Geen tijd wordt verspild door de heren en explosief worden de eerste akkoorden ingezet. Een bevlogen mengeling van jaren 60 psychedelica, garage en hoekige rock schalt de zaal in. Bezieling, plezier en effectief simplisme is hier het credo. Het werkt aanstekelijk en de oerschreeuwen van zanger Jonny Bell resoneren door de ruimte. Energiek spelen is zweten en naar aloud Rock-’n-roll gebruik worden de eerste blote basten zichtbaar op het podium. Percussionist Kevin Stuart is duidelijk de vrolijke noot. Als een marionet van het slagwerk springt en danst het heerschap voor zijn bescheiden opgestelde bekkens.

Merkbaar is echter dat de setlist weinig ruimte biedt tot improvisatie. De nummers zijn degelijk en oprecht, maar naarmate het concert vordert, mist het optreden een spanningsboog. De tracks versmelten tot duplicaten van elkaar en hoogtepunten kunnen daardoor niet worden benoemd. De aanwezigen malen daar niet minder om en met een toegift op de teller neemt het publiek met genoegen afscheid van de Amerikanen.

De Crystal Antlers moeten het niet hebben van de vernieuwingsdrang en eerlijk gezegd is dat helemaal niet erg. De band haalt de inspiratie uit Al Green, Love en Jim Morrison en giet daar een eigentijds rockgeluid overheen. Plezant maar eenvoudig en dat kan ook heel prettig zijn. Op de volgende toer na het uitkomen van het nieuw verwachte album ‘Tentacles’ zal het collectief ongetwijfeld de Amsterdamse poptempel weer aandoen. En ik voorspel u alvast, deze maal in de grote zaal.