Blog Magazine

Nadah El Shazly


Met een betoverende stem en elektronica presenteerde Nadah El Shazly haar muziek op Le Guess Who?, binnenkort komt ze terug naar Rewire. Ditmaal voor het eerst met een volledige live band en gastmusici die elders op het festival spelen. Muziek die het ene moment klinkt als free jazz, en het volgende moment als een Arabisch liefdeslied, of iets dat met geen van beide wat te maken heeft.

Precies een week voor ons gesprek presenteerde El Shazly haar album ‘Ahwar’ in Caïro, de plek waar ze haar hele leven heeft gewoond. “Ik heb een bijzondere relatie met de stad. In politiek en sociaal opzicht is het is niet de makkelijkste tijd voor Caïro, maar ik vertrek niet. Dus moet er hier toch iets zijn wat me doet blijven.” De afgelopen jaren zong El Shazly er in diverse muzikale formaties zowel klassiek Arabisch, hiphop en jazz. Ook zit ze in een improvisatietrio. “Dat is geen jazz,” maakt ze wel duidelijk, “het is een trio met drums, bewerkte vocalen en elektronica.”
Het optreden in Cairo was de eerste keer dat ze optrad met haar band, die bestaat uit twee Zweedse en twee Egyptische muzikanten, waaronder Cherif El-Masri, waarmee ze ook het trio vormt. “Als ik het album solo presenteer is het intiem. Met een band heb ik vooral heel veel plezier. Beide versies hebben hun eigen charme.”
Het schrijven van een nummer vergelijkt ze met het casten van de juiste acteur voor een film: “De keuze voor de muzikanten is een onderdeel van het nummer wanneer ik het schrijf. Grote delen van het album zijn echter improvisaties. De muziek verandert afhankelijk van de muzikanten en de instrumenten. De ziel van de verschillende muzikanten (zoals Sam Shalabi en Maurice Louca, red) voegt iets toe. Elke keer als ik dan de muziek speel met andere muzikanten ontstaat er een nieuwe versie van een nummer; het skelet van het nummer blijft hetzelfde.”

Kogels
El Shazly vertelt wat ze met het album probeerde te maken. “Ik was heel avontuurlijk. Ik heb de tijd genomen, wel twee en een half jaar. Ik heb geprobeerd een fysieke plek te creëren, een plek waar je dingen kunt ontdekken. De muziek is een gefantaseerde wereld.”
Op haar album verwijzen de titels ook naar plekken. Mahmiya betekent natuurreservaat. Het is niet één specifieke plek, maar gaat over een gevoel van beschermd te zijn. “Beeld je deze plek in waar je veilig bent. Je bent niet in gevaar, ook al komen er kogels op je af. Ik zing over kogels van zijde. Je denkt dat ze veilig zijn. Je kunt ze binnenlaten, maar het zijn nog steeds kogels. Het gaat over je beschermd voelen en tegelijkertijd niet beschermd zijn.” Als ik vraag naar de betekenis voor haarzelf, zegt ze: “Natuurlijk is het heel persoonlijk, maar je mag het interpreteren zoals je wilt. Kiezen of het iets zegt over je relatie, of over je straat, of de wereld.”
De poëtische lading van haar teksten gaat verloren aan haar publiek buiten de Arabisch sprekende wereld. Op andere plekken zullen mensen volgens El Shazly zelf een voorstelling moeten maken van wat het zou kunnen betekenen. Wel heeft ze haar album uitgebracht met een Engelse vertaling van de liedteksten in de linernotes. De vertalingen zijn gemaakt door Nariman Youssef. “Zij is heel erg goed. Het is alsof de teksten origineel in het Engels zijn geschreven.”

Obstakels
Vanuit een Nederlands perspectief weet ik weinig over de huidige politieke situatie in Egypte, waar generaal Sisi en het leger het land momenteel besturen. De maatschappelijke strijd waarmee ik mij wel kan identificeren is vrouwelijke emancipatie. Dus ik vraag naar de bekende weg: hoe het is om een vrouwelijke muzikant te zijn in Egypte? “Ik weet niet hoe ik daarop moet antwoorden. In mijn kring krijg ik veel waardering en steun. Er zijn hier veel sterke vrouwelijke muzikanten. Er zijn nog niet zo veel instrumentalisten, maar dat is aan het veranderen. Als muzikant is er geen verschil. Ik wil gelijk behandeld worden. Aan mannen wordt niet gevraagd hoe het is om een mannelijke muzikant te zijn. Als muzikant in Caïro komen er obstakels op je pad, zoals een gebrek aan concertzalen. Maar over ongelijkheid tussen mannen en vrouwen spreekt niemand. Er is geen politieke ruimte om over zulke dingen te praten. Als muzikanten creëren we onze eigen wereld. Het is een parallelle wereld. We hebben onze eigen bezigheden, terwijl we wachten tot er iets gaat gebeuren, tot er ruimte komt om doorheen te bewegen. Er is geen gevecht met het systeem, want we zijn er geen onderdeel van. Als muzikant heb ik geen rechten.”
El Shazly spreekt in korte Engelse zinnen, waar je je gevoelsmatig in wilt kunnen vinden, maar die op papier veel minder concreet lijken. Zoals de poëtische liedteksten, en ook het surrealistisch artwork van het album allemaal vragen om een eigen bijdrage van de toehoorder of -schouwer.

Leeuw
Het artwork van ‘Ahwar’ is van Marwan El-Gamal, een kunstenaar uit Caïro. “Toen ik zijn schilderijen zag, associeerde ik die meteen met mijn muziek. Ik wist direct dat het gekozen beeld het meest paste bij mijn album. Het is een beeld dat vertelt over transformatie. Je ziet slippers, maar de benen zijn niet van een vrouw, maar van een leeuw. Het is het soort transformatie dat ook onderdeel is van de muziek, en van de liedteksten. Op de achtergrond van het beeld zie je de creatie van ‘total disaster’.” Als ik daarnaar doorvraag zegt ze lachend: “Disaster is the routine. Het is er altijd. Het verlangen om zin te geven aan de chaos. Een poging om iets uit niets te maken, maar het resultaat klopt niet.”
Misschien komt daar ook de wens vandaan een nieuwe, muzikale wereld te creëren. ‘Barzakh’, een ander nummer op haar album, is het woord voor de grens tussen zoet en zout water. Tegelijkertijd is het ook de plek tussen de dood en wederopstanding. Een plek met haar eigen regels. “Een plek om samen te komen en verschillende werelden in elkaar te laten versmelten.”

Comments

comments


Dit artikel verscheen eerder in GC #143.

Koop deze editie in onze webshop!

Live

08/04

Discografie

Nadah El Shazly, Ahwar (Nawa Recordings, 2017)

Mind the Gap

Luister naar Barzakh (Limen) van Nadah El Shazly op MTG#129

Reacties


Laat een reactie achter