Blog Magazine

Demdike Stare


Demdike Stare is de blik van een heks die stierf voor ze terechtgesteld kon worden. En het is de naam waaronder twee Britse producers een intrigerende mix van drones, dubstep en wereldmuziek maken, die in korte tijd een sensatie werd.

Mother Demdike was de alias van Elizabeth Southerns, n van de Pendle Witches: een groep van tien vrouwen en twee mannen die in 1612 werd beschuldigd van de moord op tien mensen door middel van hekserij. Allen woonden rond de Pendle Hill in Lancashire. Elizabeth Southerns stierf voordat het proces begon. En van de overgebleven verdachten werd vrijgesproken. De rest werd schuldig bevonden en opgehangen.
De Pendle Hill in Lancashire is eveneens de plek waar de wortels liggen van producers en deejays Miles Whittaker en Sean Canty. Hekserij en occultisme zijn het leitmotiv in hun grillige en ongrijpbare muziek. Whittaker kende u misschien al als de helft van het technoduo Pendle Coven of solo als MLZ; Sean Canty is n van de platenbazen van Finders Keepers, het Britse goudgraverslabel dat grossiert in reissues van obscure, maar zalige psychedelica/jazz/folk/funk/avant-garde/muzak-plaatjes uit het rijke verleden van de popmuziek van over de gehele wereld. En platen waren het die, zoals bij wel meer mannenvriendschappen het geval is, Whittaker en Canty bij elkaar brachten. Platen en horror, want de eerste gezamenlijke onderneming van de heren was een poging om een soundtrack te maken voor een nieuwe horrorfilm.
De film werd nooit gemaakt, maar de samenwerking bleek vruchtbaar. Sinds 2009 verschijnen er in flink tempo lps verpakt in informatiearme, maar zeer intrigerende, duistere hoezen. De Demdike Stare-stijl is vanaf de eerste release al kenmerkend: een combinatie van drones en dubstep met Turkse, Iraanse en West-Indische stockmuziek en house. Donkere tracks die uit je vingers glippen iedere keer als je denkt er grip op te hebben gekregen.
De bij elkaar 600 exemplaren van de eerste twee lps veroorzaakten grote opwinding en waren binnen een paar dagen uitverkocht. Een slimme marketingtruc? Tijdens het interview dat Gonzo (circus) met Whittaker en Canty hield, bleek dat wel mee te vallen, maar leerden we ook dat iedere poging om alle informatie boven tafel te krijgen hoe dan ook zinloos is.

Mash-up

Kun je iets vertellen over hoe jullie elkaar leerden kennen? En hoe ontstond uit jullie beider achtergrond Demdike Stare?
Miles Whittaker: We leerden elkaar kennen door muziek, hoewel we de eerste tien jaar dat we elkaar kenden voornamelijk ruzie hadden over muziek. Maar dat is juist goed. Dat we allebei een volledig eigen muzikale identiteit hebben, vormt de ruggengraat voor Demdike Stare. Ik ben begonnen met techno, house en jungle, en Sean met hiphop, jazz, funk en soul. Nu laten we ons volstrekt niet meer leiden door die hokjes en zoeken we overal naar nieuwe muziek. We zijn dan ook allebei dit project begonnen als iets compleet nieuws; niet als een voortzetting van de muziek die we vroeger maakten, maar als een voortzetting van onze gespleten identiteiten als platenverzamelaars.
Demdike Stare klinkt inderdaad als de mash-up van een gigantische platencollectie waarin alles te vinden is: van obscure dubstep tot oude psychedelica en van Afrikaanse muziek tot drones. In hoeverre is Seans betrokkenheid bij Finders Keepers daarbij van belang?
Sean Canty: Demdike Stare hanteert dezelfde werkwijze als bij hiphop: onze muziek is voor ongeveer vijftig procent gesamplede platen en voor vijftig procent productie. Ik was altijd gefascineerd door het zoeken naar de perfecte beat. Van A Tribe Called Quest naar Eugene McDaniels en Weldon Irvine, en van daar weer naar stockmuziek, soundtracks en rockplaten. Muziek maken uit andere muziek en zo verder. Bij Finders Keepers kan ik mijn fascinatie voor nieuwe muziek perfect uitleven en het label en Demdike Stare delen dezelfde mentaliteit: almaar door, geen enkele steen overeind laten. Er is nog een hele wereld aan muziek daarbuiten om door genspireerd te worden!

Ironie

De muziek van Demdike Stare zit vol verwijzingen naar hekserij en occultisme. Jullie zeggen zelfs door het Tibetaanse spiritualisme genspireerd te zijn. Waarom fascineren deze thema’s jullie? En hoe komt het terug in jullie werk?
Miles Whittaker: Die themas passen gewoon perfect bij ons geluid. En het kan een goed startsein zijn voor mensen om op zoek te gaan naar interessante ideen en geschriften. Zoals de hiphop-ethiek van sampling je kan aanzetten tot het napluizen van geweldige jazz of soul, zo kan ook de thematiek van muziek dienen als wegwijzer of als startsein voor de luisteraar. Een dieper level, zogezegd, om de luisteraar aan het denken en uitpluizen te zetten. Juist daarom leggen we het er ook nooit te dik bovenop. Niemand houdt er immers van om voorgeschreven te krijgen waarin hij genteresseerd zou moeten zijn. Het is beter als mensen iets zelf uitvinden, of in ieder geval denken dat ze het zelf hebben uitgevonden. Als je ergens een aanwijzing instopt die de interesse van een luisteraar opwekt, zal hij eerder geneigd zijn uit te zoeken wat het is dan wanneer de verwijzing enorm duidelijk is. Je kunt zoveel lol beleven aan het ontdekken van nieuwe muziek, nieuwe kunst, boeken, films. Het enige wat ervoor nodig is, is n aanwijzing die je erin duwt. Daarna komt van het een het ander.
Speelt ironie nog een rol in jullie geflirt met het duistere en spirituele, of is het allemaal bloedserieus?
Miles Whittaker: Ironie is er altijd, denk ik, zelfs bij de meest serieuze onderwerpen. We hadden alleen het gevoel dat de meeste muziek te licht is om echt oprecht te zijn. De mens heeft een lichte en een donkere kant en voor ons gevoel wordt de donkere kant te weinig getoond.

Obscuur

Jullie zijn duidelijke grote fans van goudgraven, het zoeken naar obscure muziek en dan telkens weer dieper duiken zodra je iets hebt gevonden. Wat is volgens jullie het effect van internet daarop? Heeft internet de lol in het vinden van iets obscuurs niet grotendeels vernietigd? Het wemelt op internet van obscuriteiten en met een paar klikken heb je weer een voorheen onvindbaar pareltje gekocht of gedownload, en met nog een paar klikken weet je vrijwel alles over de artiest.
Sean Canty: Als je het ons vraagt zijn we juist weer terug bij af. Een teveel aan informatie verbergt juist weer andere, nieuwe obscuriteiten. Er zijn nog steeds talloze platen die nergens worden vermeld en zelfs als ze wel ergens worden genoemd, zijn de zoekresultaten verstopt onder bergen zinloze data. Informatie of platen opgraven is nog steeds hetzelfde voor ons. Er is nog steeds ruimte voor de verzamelaar van obscure informatie, of de zogeheten geek, want hoe groot of veelomvattend de bron of het medium dat je gebruikt ook is, er is altijd iets dat er niet in past. Er zullen altijd nerds zijn; nerd-zijn heeft te maken met je persoonlijkheid, niet met de beschikbaarheid van informatie. Het internet zorgt er wel voor dat mensen meer openstaan voor allerlei muziek. Dat juichen we alleen maar toe. Vernauwing van genres kan een negatief effect op een scene hebben. Een genre gaat daarvan meestal alleen maar te veel naar binnen kijken en dan komt het te ver af te staan van de meeste mensen om er nog iets van te snappen. Maar goed, sommige mensen groeien naar binnen met hun muziek en anderen naar buiten. Zuiverheid versus variteit.

Respect

Wat vinden jullie van de terugkeer van de cassette en de nostalgie die daarbij komt kijken?
Miles Whittaker: We zijn sowieso genteresseerd in formats. En we houden van de eh ‘nieuwigheid’ van cassettes. Het is een mooi medium voor muzikanten. De aard van de technologie maakt dat de kwaliteit van het geluid vanzelf een stuk minder is dan wat de meeste mensen tegenwoordig verwachten. Muzikanten die cassettes gebruiken vernauwen daarmee automatisch de markt waar ze zich op richten. De DIY-cassette-scene heeft echt een punkrockmentaliteit, oftewel: je niks aantrekken van wat mensen ervan vinden. Gewoon muziek maken eerst en vooral om muziek te maken. We hebben daar heel veel respect voor. Het is ook een protest tegen de moderne voorkeur voor hoge kwaliteit en digitale media. Alles moet telkens beter en helderder en groter. Niet iedereen is het ermee eens dat dat de beste weg is.
Jullie liefde voor obscuriteiten lijkt zich bijna n op n te vertalen in jullie carrirebenadering. Dat jullie platen onvindbaar waren, terwijl het kleine clubje mensen dat ze wel had weten te bemachtigen er massaal en in zeer lovende bewoordingen over blogde, lijkt n van de redenen van jullie succes te zijn. Een bewuste strategie?
Miles Whittaker: De beperkte releases zijn zeker niet als marketingtruc bedacht. We dachten gewoon dat we niet zoveel zouden verkopen. We hadden verwacht dat vier of vijf verschillende stijlen op n plaat slecht zou zijn voor de verkoop. Het tegenovergestelde bleek waar. We waren dus nogal verbaasd dat ineens zoveel mensen op zoek waren naar onze platen.”
Toch is er ook op internet weinig echt duidelijke informatie te vinden over jullie. Is dat echt geen bewust streven naar obscuriteit?
Miles Whittaker: “We vinden gewoon dat de nadruk op de muziek moet liggen en niet op de muzikanten zelf. Niet omdat we anoniem willen blijven, maar omdat dat het hele idee is van muziek maken en uitbrengen. Het gaat om de muziek. Als het om jezelf gaat, moet je maar aan X-Factor meedoen.”

Grillen

Wat is jullie eigen verklaring voor de enorme aandacht die jullie kregen met jullie eerste reeks releases?
Miles Whittaker: Het is moeilijk om de grillen van het publiek te begrijpen. Misschien zitten we gewoon in een periode waarin onze brede interesses samenvallen met de wens van veel mensen om hun eigen horizon te verbreden. Het is allemaal erg verbazingwekkend voor ons, hoeveel aandacht we krijgen, en in zekere zin zijn we nog steeds bezig om te leren hoe we ermee om moeten gaan. Maar het is erg veelbelovend dat zon divers project zoveel interesse kan kweken. Misschien komt het door onze platenhoezen?”
De liveshow van Demdike Stare is voor Vlamingen en Nederlanders nog onbekend. Op jullie platen zijn nogal wat drones te vinden. Hoe vertaal je dat op een fatsoenlijke manier naar een liveshow?
Miles Whittaker: Onze liveshows zijn volkomen compromisloos. We hebben inderdaad een hoop drone-tracks en die doen we ook gewoon als we geboekt zijn voor meer club-georinteerde evenementen. Hoewel we ook een zwaardere, percussieve kant hebben, zijn het drones die Sean en mij binden. Het is n van onze weinige compleet gedeelde liefdes, dus zonder drones zou Demdike Stare geen Demdike Stare zijn. De liveshows moeten zoveel mogelijk representeren waar we voor staan. We gebruiken vinylplaten en dubplates, effect units, maken live-loops met pre-recorded drones en achtergrondgeluiden, en combineren dat alles met beelden uit onze favoriete films. Onze liefde voor platen en mijn muziek-hardware-fetisj zijn essentieel voor Demdike Stare, dus beide zijn sterk vertegenwoordigd in de liveshow.
Gezien jullie releasetempo van de afgelopen twee jaar kan het haast niet anders of jullie zijn alweer bezig met nieuwe platen.
Sean Canty: “Inderdaad. We hebben net met onze grafisch vormgever Andy Votel (dj, producer, labelbaas van Twisted Nerve Records en mede-oprichter van Finders Keepers, bvv) een nieuw platenlabel opgericht, Pre Cert Home Entertainment genaamd, dus we zijn nu erg druk bezig om volgend jaar hiermee van start te gaan. We zijn net ook weer begonnen met opnames voor nieuw Demdike Stare-materiaal, n we hebben de eerste en vooralsnog enige Demdike Stare-remix ooit gemaakt, voor Jane Weaver.”
Jane mag zich gelukkig prijzen!

Comments

comments


Dit artikel verscheen eerder in GC #101.

Koop deze editie in onze webshop!

Discografie

Triptych (Modern Love, 2011, 3-cd)
Voices of Dust (Modern Love, 2010, lp)
Industrial Desert (Demdike Stare, 2010, cd)
Liberation Through Hearing (Modern Love, 2010, lp)
Forest of Evil (Modern Love, 2010, lp)
Symbiosis (Modern Love, 2009, cd)

Reacties