Maya Deren

In Gonzo (circus) #107 lees je een interview met de Amerikaanse filmmaker Pip Chodorov over zijn film ‘Free Radicals’ waarin hij de Amerikaanse avant-garde filmmakers uit de tweede helft van de twintigste eeuw belicht. Naast regisseur is Chodorov ook bezieler van het vermaarde Parijse video/dvd-label Re:Voir. De catalogus van dit label is een niet te versmaden bron van spannende en avant-garde cinema. Frustrerend is wel dat (te) veel titels nog enkel op vhs-formaat beschikbaar zijn. De redenen lees je in Gonzo (circus) #107.

De vijf titels op dvd die je intussen blind kunt aanschaffen, zijn:

1. Various: ‘Dada Cinema’: Over de hoeveelheid films op de dvd kun je twisten, en eventueel ook over de samenstelling. Feit is dat deze acht (korte) films, gemaakt tussen 1921 (Hans Richters ‘Rhythmus 21′) en 1927 (Richters hilarische ‘Vormittagsspuk’) veel gemeen hebben: iconografische subversie, erotiek, absurdisme, abstractie en bijna volledig ontbreken van een narratief element.

2. Jean Isidore Isou: ‘Traité de Bave et d’Eternité’. Re:Voir bezit met Maurice Lemaître (enkel vhs) en Isou een aantal belangrijke films van de Lettristen (zie voor meer informatie over deze kunsstroming Gonzo (circus) #60). ‘Traité de Bave et d’Eternité’ (1951) van Isou is een bij vlagen onnavolgbare, maar immer interessante en tot nadenken stemmende film die tijdens de vertoning op het Cannes Filmfestival in 1951 een rel veroorzaakte. Niet heel vreemd als je bedenkt dat Isou het negatief bekraste, beschilderde en beelden overbelichtte, maar ook doordat de in de film opgevoerde hoofdpersoon langzaam door Parijs loopt, onderwijl (grotendeels middels een voice-over en minutenlange teksten in beeld) hardop nadenkend over film en filmkunst, over Lettrisme en jazz, schilderkunst en het leven zelf – de toeschouwers hiermee een spiegel voorhoudend.

3. Maya Deren: ‘Experimental Films’ / ‘Dance Films’: de import-Amerikaanse maakte vanaf de vroege jaren 1940 tot haar dood in 1961 zeven films die een invloed vanuit het Surrealisme koppelen aan een zeer persoonlijke onderzoekende stijl, die tevens een passie voor moderne dans toont. Wie even zoekt op internet, vindt alle films ook op één dvd, plus wat mooie extra’s en zonder dubbelingen.

4. Various: ‘Flux Films’. Fluxus was een beweging die, in de voetsporen van het Dadaïsme en Futurisme, absurdistische en vaak maatschappijkritische installaties, happenings en films voortbracht. Tussen 1962 en 1970 werden 41 films geproduceerd, waarvan er 37 op deze ‘Fluxfilm Anthology’ zijn verzameld. Het overgrote deel – zoals van  Nam June Paik, Yoko Ono, Wolf Vostell, George Brecht, Paul Sharits, en Fluxus-oprichter George Maciunas – is zelfs na ruim veertig jaar nog steeds fris, verrassend en uniek.

5. Jonas Mekas: ‘Walden (Diaries, Notes and Sketches’, 1969): deze nog immer actieve Litouwse New Yorker (geboren 1922) houdt al sinds de jaren 1950 een filmdagboek bij, aanvankelijk met een eenvoudige Bolex-camera. ‘Walden’ verhaalt op een warme, poëtische en zeer persoonlijke wijze over zijn (jonge) familieleven, zijn vrienden (als Tony Conrad, Stan Brakhage, Yoko Ono) en gebeurtenissen in de stad tijdens de jaren 1964-1968. De twee dvd’s zijn prachtig uitgegeven in een box, waar eveneens een boek met teksten van onder meer Pip Chodorov en Mekas zelf zijn toegevoegd. Mekas vertelt van bijna alle fragmenten de achtergrond, waardoor de beelden nog meer diepgang krijgen.

Al deze dvd’s zijn in België en Nederland verkrijgbaar via www.moskwood.nl

Tusk Festival

Met het verstrijken der jaren begin ik een voorkeur te ontwikkelen voor scherp gecureerde, compacte, lineair en strak geprogrammeerde festivals (uitlopen is zo 2008!), bij voorkeur met een mengeling van disciplines, zoals muziek, beeldende kunst en film. Niet meer dan drie locaties die op loopafstand van elkaar zijn gelegen; enkel zo kan zoiets als een festivalsfeer ontstaan. In principe moet alles te zien en te horen zijn; de programmering op de verschillende locaties moet daar rekening mee houden. Hoewel ik me al jaren heb neergelegd bij het feit dat ik meer concerten en exposities mis dan die ik kan zien, blijft het een grote frustratie om op festivals meer dan de helft van de optredens te moeten missen. Een randprogramma met lezingen, koop- of ruilmarkt, en dergelijke is prima, zolang het maar bijdraagt aan de samenhang en verdieping. (h)Eerlijk eten voor een schappelijke prijs zorgt er daarnaast voor dat bezoekers in de buurt blijven, en op een informele manier met elkaar in contact (kunnen) komen, zoals onlangs tijdens het Tusk-festival in The Cluny en The Star & Shadow te Newcastle of tijdens het (h)ear-festival in het Heerlense Kunstencentrum Signe. Over het (h)ear-festival kun je elders op deze site lezen, wat me aan het Tusk-festival beviel waren de fijne locaties, met lekker eten en lokaal bier, het directe contact met muzikanten en enkele fijne optredens zoals de lokale helden Bong, Bill Orcutt (over wie je meer leest in de Gonzo (circus) #107), Natural Snow Buildings (in de herhaling een stuk beter dan op Incubate), de enigmatische Grouper en het duo Chris Corsano en Dennis Tyfus die – ondanks de technische beperkingen van het kleine tot de nok gevulde garage-achtige zaaltje van The Star & Shadow – het publiek helemaal tot oververhitting brachten.

Een goede programmering houdt in met andere woorden in dat er scherpe keuzes zijn gemaakt over de artiesten, kunstenaars en beeld. Nog los van genres, is het mengen van nieuwe artiesten met hun voorlopers een manier om de muziekgeschiedenis concreet hoor- en zichtbaar te maken. Ik vind het heerlijk om in mijn vrije tijd op een losse manier ‘geschiedenis’ of ‘context’ bijgebracht te krijgen. Samenhang aanbrengen en meerwaarde toevoegen door de combinatie van genres of kunstuitingen is niet altijd gemakkelijk, maar verdiept de ervaring enorm.

Eén van de mogelijkheden om dit voor elkaar te krijgen, is om rond een centrale artiest de diepte in te duiken (en dus in zekere zin thematisch te werken), zoals het onvolprezen maar helaas ter ziele gegane Avanto-festival (Helsinki) enkele jaren heeft gedaan. De editie in 2006 rond Tony Conrad, waar hij zelf optrad en nog tientallen zelden of nooit vertoonde films van zijn hand vertoonde, kende nog een extra programmalaag, met films en muzikanten die meer of minder losjes met Conrad verbonden of te verbinden waren (zoals Black Dice, Prurient, The Skaters en filmmaker Jack Smith), is in deze exemplarisch.
Minder ‘festival’ in feitelijke zin, maar niet minder indrukwekkend was de marathon-vertoning in de Antwerpse Singel van alle ‘Cremasters’ van Matthew Barney, in 2003. In een afgesloten ruimte werd een kunstmatige ‘bubble’ gecreëerd die het ervaren van de samenhang tussen en de ontwikkeling van de verschillende films mogelijk maakt. Ook dit verdiept de ervaring enorm. Een vergelijkbare ervaring kan ontstaan door zeer obscure films in een kort tijdsbestek (weekend) op enkele aparte locaties samen te brengen, of simpelweg door één persoon carte blanche te geven om een programma samen te stellen dat 24 uur aaneengesloten te zien is, zoals in 1997 door schrijver K. Schippers in de Amsterdamse Balie.

Het komt er simpelweg op neer dat er een soort Temporary Autonomous Zone wordt gecreëerd waarin gelijkgestemden elkaar kunnen ontmoeten en vinden, op een plek en in een omgeving waar je je wilt openstellen voor de keuze van de ander (curator) waarop je vertrouwt, of zelfs moet vertrouwen. Het is juist de onderscheidende factor van de curator om samenhang en verdieping aan te brengen in het overstelpende aanbod; de bezoeker komt om dit te ervaren – en niet om zelf een subkeuze uit een groter aanbod te moeten maken.

Bovenstaande in praktijk brengen betekent inderdaad veel research en voorbereidingstijd; het zijn zeer bewerkelijke festivals. In de praktijk zal dat er op neer komen dat het vooral (relatief) kleinschalige festivals zijn, al is dat geen voorwaarde. Maar kwaliteit voor en boven kwantiteit, aangevuld met kunde en passie zou het adagium moeten zijn. Gaat het om tijdverdrijf of het opdoen van een ervaring? Ik zie jaarlijks liever drie festivals die een voor in mijn ziel trekken en me mijn leven lang bijblijven dan elke twee weken een festival dat je al bent vergeten als je de deur achter je dichttrekt – of erger nog: waar je denkt: zat ik maar lekker met een boek bij de kachel.

Luister

Editor’s pick 2011: tracks die Mind The Gap in 2011 net niet haalden (maar toch de moeite waard zijn)

Voor de redactie,

(gh)

ps1: de aangekondigde Panels-cd hou je nog te goed van ons en ontvang je samen met Gonzo (circus) #106.

ps2: onze hoofdredacteur was zo enthousiast over het nieuwe papier voor Gonzo (circus) dat hij het al meteen aankondigde in het editoriaal. Helaas is het nog even wachten tot begin 2012.

Jef Peeters - Een veerkrachtige samenleving

Het bijna vierhonderd pagina’s dikke boek telt ruim vijfentwintig bijdragen. Hiervan is het grotendeels door Jef Peeters geschreven eerste deel (ongeveer honderd pagina’s) een mooie aanvulling op de theorieën over duurzame ontwikkeling en transities zoals beschreven door Peter Tom Jones en Vicky de Meyere in hun boek ‘Terra Reversa’ (zie Gonzo Circus #95), waarbij de stap wordt gezet ‘van de droom naar de daad’. Peeters omschrijft daarbij duurzame ontwikkeling als een politiek concept en proces, en benoemt de hierbij te hanteren normatieve principes, waaronder sociale rechtvaardigheid op mondiaal vlak, intergenerationele rechtvaardigheid, actieve participatie en inspraak.

In het deel waarbij duurzame ontwikkeling en sociaal werk daadwerkelijk aan elkaar worden getoetst, constateert Peeters een ‘manifeste afwezigheid van een ecologische norm bij het sociaal werk’. Hierbij kan een ‘eco-sociale’ benadering van sociaal werk een effectieve strategie zijn. Dat houdt onder meer in: het opbouwen van sociaal kapitaal (door ‘community building‘); empowerment (ontwikkelen van een vermogen tot sociale verandering, resulterend in een focus op eigen kracht en het verbinden van persoonlijke en politieke macht), veerkracht (zowel van een persoon als van een samenleving, dat wordt gezien als  ‘psychologisch kapitaal’), en sociaal kapitaal (door verbanden te leggen binnen gemeenschappen (‘bonding‘), tussen verschillende groepen (‘bridging‘) en met overheden en andere publieke instellingen (‘linking‘).

Ondanks deze interessante noties is het boek als geheel niet helemaal geslaagd, omdat de rode draad vaak zoek is en het niveau van de bijdragen sterk uiteen loopt. Soms is de taal te studentikoos, dan weer te academisch. Te vaak lijden bijdragen onder onnodige moeilijkdoenerij. Storend is het afkorten van het hoofdonderwerp van het boek (duurzame ontwikkeling) tot ‘DO’, wat een gevoel van nonchalance geeft. Bovendien neigen de onderdelen waar het vertrekpunt het sociaal werk zelf is, te vaak naar vaagheid, open deuren en ‘hulpverlenersjargon’, al kan dat ook aan de lezer hebben gelegen.

Daar tegenover staan het sterke theoretische beginhoofdstuk, enkele meer fundamentele en specifieke insteken (‘gender als spiegel van duurzaamheid’, ‘ecologische rechtvaardigheid’, ‘ecologisch burgerschap’, ‘zeven generaties ver: duurzame ontwikkeling en de kunst van het ver(der) kijken’) en enkele praktische voorbeelden (‘verhalen’) die zeer de moeite waard zijn. Een boek om selectief in te grasduinen dus.

Various - Fluxfilm Anthology

Fluxus was een beweging die in de voetsporen van stromingen als het Dadaïsme en Futurisme, en kunstenaars als Marcel Duchamp, John Cage en Antonin Artaud, absurdistische en vaak maatschappijkritische installaties, happenings en films maakte. In het eerste deel van de jaren 1960 bracht de beweging 41 films voor, waarvan er 37 op deze ‘Fluxfilm Anthology’ zijn verzameld; de overige bleken niet beschikbaar. Namen die de eroderende werking van de geschiedenis hebben doorstaan zijn onder meer Nam June Paik, Yoko Ono, Wolf Vostell, George Brecht, Paul Sharits, en Fluxus-oprichter George Maciunas zelf. Paik laat in diens ‘Zen For Film’ (1962-64) een stukje film gedurende een bepaalde tijd door de projector rollen, waardoor het toeval – in de vorm van de hoeveelheid aanwezig stof, variaties in lichtintensiteit of kleine oneffenheden in de film – bepaalt hoe de projectie er op het scherm uitziet. Enkele lichtere, sterk op Surrealistische film geënte werken zijn afkomstig van Robert Watts, die in ‘Trace#22′ en ‘Trace#23′ naakte vrouwen en steeds verschuivende (en in lichaamsholten verdwijnende) groenten laat zien. Medio jaren 1960 maakte Yoko Ono met een industriële camera die 2000 beelden per seconde kon opnemen haar films ‘Eye Blink’ (1966) en ‘One’ (1966). Snelheid in montage werd veelvuldig gebruikt door Wolf Vostell, zoals in zijn ‘Sun In Your Head (Television Decollage)’ (1963), een cut-up van op film opgenomen televisiebeelden, die werden overbelicht, verdraaid en herhaald. Zeer snelle montage speelt ook een belangrijke rol in de vijf films van Paul Sharits, een van de hoogetepunten van deze verzameling. ‘Sears Catalogue 1-3′ (1965, elk 28 seconden) is een collage van stuk voor stuk apart opgenomen beelden die snel afgespeeld in elkaar ‘overlopen’ en zo nabeelden creëren. Zijn ‘Word Movie’ (1966) gebruikt eenzelfde uitgangspunt door de uitgebeelde woorden zodanig te kiezen dat steeds een letter op dezelfde plaats gelijk is. Vanuit deze ‘vaste’ letter veranderen de omringende letters, en dus de betekenis van de woorden. Niet alle films zijn even sterk, maar het overgrote deel verdient het om door een groter publiek gezien te worden, omdat het concept, idee en/of de uitwerking fris, verrassend en uniek zijn.

Meer info

Distributie: RE:VOIR/IMPORT
www.revoirvideo.blogspot.com

Toeval speelt een grote rol in de muziek van BJ Nilsen. In zijn projecten met collega-muzikanten wordt vaak vanuit concepten gewerkt – al is het resultaat van de samenwerking evenmin te voorspellen.

De in 1975 geboren Zweed BJ (Benny Jonas) Nilsen kreeg begin jaren 1990 in kleine kring bekendheid onder zijn nom de plume Morthond. Op de verzamelaar ‘Karmanik Collection’ op het destijds illustere Cold Meat Industry (CMI) stelde hij “visuele muziek” te willen maken “zonder bewegende beelden, waarbij toeval de grootste inspiratie zou moeten zijn”. Als Morthond bracht hij de cassette ‘Death Time’ (op Sound Source) en het album ‘This Crying Age’ (CMI) uit.

Aliassen

BJ Nilsen - Foto: Maarten Timmermans

Nadat hij in 1992 zijn naam had veranderd in Morthound, verschenen op CMI nog twee albums: ‘Spindrift’ en ‘The Goddess Who Could Make This Ugly World Beautiful’. Tevens leverde hij twee nummers voor inmiddels klassieke verzamelaars bij dit tijdschrift: ‘Syzygy’, op ‘Le Sacre du Printemps’ (mei 1994) en ‘Fireflies’, op Mind The Gap #6 (januari 1996). Muzikaal is het het ‘typische’ CMI-geluid uit die jaren: een mengeling van industrial, ambient en rituele muziek.
De muzikale stijlverlegging die volgt onder de naam Hazard, richting elektronica, ambient en field recordings, levert vijf albums en een aantal bijdragen aan verzamelaars op. Behalve eersteling ‘Lech’ uit 1996 (op Malignant) verschijnen alle albums op Ash en (later) op het gelieerde Touch, waaronder ‘North’ (1998), ‘Wind’ (2001) en ‘Land’ (2002). Samen met gelijkgestemde artiesten Fennesz en Biosphere brengt hij in 2001 ‘Light’ uit.
Sinds enkele jaren treedt Nilsen op onder zijn eigen naam. Nilsen: “Ik was op een gegeven moment gewoon klaar met die aliassen. Het is zo ‘pop’ en eigenlijk ontzettend flauw. Je eigen naam vertelt simpelweg in alle openheid wie je bent. Je kunt daar niet om heen. En daarbij: ik hou van verandering.”

Meer lezen?

Koop Gonzo (circus) #98 los via één van de verkooppunten of via de webshop.

Wie zoekt in de database van Vi.be en daar ‘Limburg’ intoetst (een mens moet toch ergens beginnen), stuit onder meer op Art Of Empathy.

Daarbij staat als woon/werkplaats Diest aangegeven. Toch een ‘Oranje’ stadje dat al sinds jaar en dag behoort tot Vlaams-Brabant. Op de site wordt Diest echter omschreven met en gelokaliseerd als ‘Diest, dicht bij Limburg’. Jawohl! Chapeau! Zo wordt de driestheid/triestheid/(Diestheid?) van de nullen en enen in een database omzeild. Dat is warempel de kunst empathie op te wekken!

Jef Jansen, de bezielende kracht achter het project, is op zoek naar muzikanten in zijn eigen regio, aldus het account. Maar allez, Jef!

De wereld is groter dan Diest en Limburg! Jef verdient het namelijk om ook buiten deze contreien gehoord en gezien te worden. Want ook al is zijn muzikale handschrift nog niet geheel en al gerijpt om voldoende los te geraken van de vele voorbeelden in de darkwave/neo- folk (onder meer Current 93, al geeft hij zelf ook bands als Dargaard, This Mortal Coil en zelfs proto-doommetalists Anathema als invloed aan), de kwaliteit van Art of Empathy is al vele malen beter dan het grootste deel van de scheepsladingen cd’s die elke maand over onze burelen worden uitgeworpen. De meeste van de tien tracks zijn – naar goed gebruik in het genre – sfeervol en gedragen, waarbij fluisterende, vaak lijzige zang en spaarzaam gitaargepluk en – getokkel samengaan. Dat opent perspectief. En perspectief verhoudt zich slecht tot navelstaren.

Dus: kom op Jef, grijp deze strohalm (made in Limburg!) en trek de wijde wereld in. Jij verdient het – en die wijde wereld ook.

www.vi.be/artofempathy

Terwijl om ons heen mensen, dieren, banken, en zelfs halve economieën omvallen, gaat Gonzo (circus) door met het signaleren, interpreteren en recenseren van waardevolle, interessante en ‘duurzame’ culturele uitingen. U geeft ons daarin grotendeels gelijk, zo bleek uit de reacties die we ontvingen na onze eerste vernieuwde editie. En als het aan ons ligt, gaan we daar de komende jaren – gedreven door interesse en niet door hebzucht – ook stug mee door.

Eén van de alom gehoorde klachten, zeker uit de hoek van de mainstreamcultuur, is dat men(sen) niet meer wil(len) betalen voor cultuur. Op pagina 24 nuanceert luitist Jozef van Wissem dat: zelfs albums die hij als gratis download aanbiedt, worden na een concert gretig aangeschaft door het publiek. Maar hij voegt dan ook iets toe aan het kale product geluidsdrager: ‘emotie’. Zo zijn de hoezen meestal kleine kunstwerkjes, is er een directe interactie tussen artiest en publiek, en bedraagt de prijs van de cd ‘slechts’ tien euro. Dat is heel andere koek dan de twintig euro die je betaalt bij de merchandise-afdeling na een stadionconcert.

Van groot belang daarbij is ook het doelpubliek: waar van Wissem met name muziekliefhebbers trekt, vullen de stadions zich over het algemeen met  muziekconsumenten. En op die muziekconsument richt het gemiddelde mainstreamlabel zich; juist deze labels komen in de problemen nu de waarde van een digitale kopie de nul nadert. Labels die zich echter vol passie storten op nichemarkten, of die muziekliefhebbers verblijden met speciale vinyluitgaven of opmerkelijke verpakkingen, floreren.

Zowel journalist Matt Mason (zie pagina 54) als de Amerikaanse auteur Andrew Keen (in zijn boek ‘The Cult of the Amateur’) stelt dat de kunstenaar juist geld kan verdienen met lezingen en live-concerten. Dat doet deugt: de interactie tussen de  scheppende mens en zijn publiek staat daardoor weer centraal. En het geld komt grotendeels ten goede aan de kunstenaar zelf (in de vorm van uitkoopsommen en cd-verkoop), en niet bij de kantoorklerk die kennis noch liefde voor muziek tentoonspreidt.

Genoemde Andrew Keen spreekt veel over het verdwijnen van de ‘middle men’. Dat is de partij (journalist, distributeur, label) die als een filter tussen producent en ‘consument’ staat. Internet kan er voor zorgen dat producent en ‘consument’ direct met elkaar in contact komen – vaak is dat ook goed. Op een door overvloed gekenmerkte ‘markt’ als die van cultuur blijft het volgens ons echter nodig dat er ‘middle men’ zijn die het koren van het kaf scheiden. De rol als ‘middle (wo)men’ vult Gonzo (circus) in door – onder meer – de onderwerpkeuze (deze keer opvallend veel Nederlanders), de samenhang tussen de artikelen én onze tweemaandelijkse selectie initiatieven en releases die de moeite waard zijn, zoals te vinden in de rubriek ‘Vizier’ – zowel op onze flink vernieuwde website als in het tijdschrift.

Voor de redactie,

(gh)

Klappen mocht pas na het vierde nummer, maar wisten wij veel! De oude meester Hermann Nitsch boog zich zelfs even over de reling van het oksaal in de Pauluskerk om de idioten die na het tweede nummer durfden te applaudiseren, even vermanend toe te spreken. Wat hij niet wist, was dat het een poging van het publiek was om een levensteken te krijgen van de orgelier in de verre hoogte. Sommige orgeltonen werden zodanig lang aangehouden dat menigeen zich bezorgd afvroeg of de 71-jarige niet dood voorover op het klavier was gevallen. Dat bleek niet het geval, dus de komende dagen mag hij de goegemeente nog de gordijnen injagen met zijn ‘Aktion’ die al zoveel ophef veroorzaakte in het Tilburgse.

De vrijdag begon met een uitrustsessie in het park van Tilburgs grootste verzekeraar. Om 14.30 uur startte in De Nieuwe Vorst, een mooi theater met een aangenaam cafe en binnentuin, de lezing van Andrew Keen. Voor een bijna volledig gevulde zaal (opmerkelijk op een zonnige dag als deze) herhaalde hij in grote, grove lijnen de boodschap uit zijn boek ‘Cult of the Amateur’. Een boodschap die ons in principe kon bekoren: de waarde van een digitale copie is gelijk nul, zodat de scheppende kunstenaar op zoek moet naar een ander verdienmodel waarbij interactie tussen mensen weer belangrijk is, middels lezingen en concerten; internet heeft voor grote democratisering van meningsuiting gezorgd, maar het meeste dat daar te lezen is, is crap.

Ongenuanceerd was zijn stelling in die mate, dat in de niches, waar waarde aan producten wordt toegevoegd met vinyluitgaven, opmerkelijke verpakkingen, gelimiteerde uitgaven en dergelijke, zijn stelling niet opgaat. Dergelijke niches voor muziekliefhebbers floreren namelijk. De stelling copie=waarde nul gaat vooral op voor de mainstream cultuur die zich richt op de muziekconsument. Deze kannibalisering van de mainstrean is enkel toe te juichen.

Een andere stelling waar we het niet mee eens waren, betrof het ‘verdwijnen van de middle man’; dat is de partij (journalist, tijdschrift, uitgever, ed) die als een soort filter tussen producent en consument staat. Natuurlijk zorgt internet ervoor dat het mogelijk is dat producent en consument met elkaar in direkte verbinding komen – en vaak is dat ook goed. Maar op een door overvloed gekenmerkte ‘markt’ als die van cultuur blijft het volgens ons nodig dat er ‘middle men’ zijn die het koren van het kaf scheiden, zie bijvoorbeeld onze rubriek ‘Vizier’ op de site en in het tijdschrift. Dat de rol van deze middle man verandert van ‘onaantastbare expert’ naar ‘iemand van ons naar wie we eens moeten luisteren’, is enkel toe te juichen. De discussie in het tweede deel richtte zich met name op de rol van de ‘middle man’, waarbij enkel meningen over en weer de revue passeerden.

Het avondprogramma begon voor ons met Core of the Coalman, een eenling die met zijn viool en effectapparaten (mooie) herinneringen opriep aan Tony Conrad (de kolenman is ook nog te zien tijdens Impakt in Utrecht).

In NS16 was het vervolgens Lasse Marhaug die met twee companen Manheim en Jon Wesseltoft zeer indrukwekkende noise-orkanen in gang zette – gebaseerd op het werk van Hermann Nitsch – die zonder oordopjes niet te verdragen waren. De dopjes filterden echter de helft van het geluidsspectrum weg, wat de vraag opriep over het waarom van muziek zo luid dat oordopjes nodig zijn. Jammer was wel dat de oude heer zelf niet aanwezig was om te horen wat de jonge garde in zijn naam aanrichtte.

In diezelfde ruimte speelde even later The Caretaker een set die zowel herinneringen aan Aphex Twin als Erik Satie opriep. De sfeer was speciaal: de ruimte was geheel donker, bijna iedereen was gaan zitten en staarde naar de einder of in zijn eigen ziel. James Kirby was in een meterkast gekropen om zijn zet te spelen, zodat we nooit zullen weten of het een live-set of een cdtje was waarop we ons lieten wegdrijven.

Om de hoek, in de Extase, speelde rond het middernachtelijke uur de Ierse black metalband Altar of Plagues een uitstekende set vol verwijzingen naar Mayhem (waarvoor ze openden tijdens hun Europese tour) en Wolves in the Throne Room.

In de Kleine Zaal van 013 wapperden vanaf 17 uur de baarden van de heren Hey Colossus, die een strakke en straffe rockset neerzetten. De teksten zijn welliswaar onverstaanbaard, maar dat er ‘woede’ in de band rondbaart, is overduidelijk.

Op het programma stond een interview met Sun Ra Arkestra, die de stad Tilburg al een kleine week in vervoering brengt (voor een groeiend aantal mensen), maar door een kink in de communicatie werd dat verschoven naar de zondag. De middag wel te verstaan, want de heren Arkestra genieten op zondagochtenden van ‘spiritual music’. Een mooie fotoshoot was gelukkig welnog mogelijk.

Het duo dat ons verblijf in Tilburg al sinds vrijdag opvrolijkt, stond om 1930 uur in de V39 op de planken: Talibam! Met een losgeslagen drummer en een hevig rockende keyboardspeler, speelden zij het pleisterwerk van de muren – en een deel van het publiek de zaal uit. In een gesprek op een later tijdstip merkte uw dienaar op dat drummer Kevin erg op wijlen Robert Smithson lijkt. Toevaligerwijs bleek Kevin geboren in het jaar dat Smithson boven Amarillo met zijn vliegtuigje neerstortte.

Het Nederlandse This Leo Sunrise speelde in cafe ‘t Buitenbeentje een set waarin veel werd geimproviseerd. Een groot zanger stond er niet op het podium, maar de durf en de passie wekten bewondering.

In de Batcave probeerde Svarte Greiner zich hoorbaar te maken boven het geroezemoes van de pratende bezoekers. Het begin was wat voorzichtig, omdat Greiner een aanzet leek te zoeken om zijn volle geluid tot stand te brengen. Dat deed hij met een gitaar die werd bewerkt met drumkwastjes, waarna het geluid door effectapparaten werd gegooid.

Om middernacht probeerde Dj Pinchado met zijn moderne cumbia’s de jongeren in V39 tot dansen te bewegen, maar zijn volgens sommige aanwezigen ‘slecht aan elkaar geplakte loops’ lukten dat maar matig.